UIT HET BEGIN DER XVIle EEUW. 
391 
te Brussel de spaansche Nederlanden regeerende , don miguel caktano , 
van afkomst een boer uit Napels, een eersten bedrieger, wegenö zijne 
transmutatiën tot veldmaarschalk. 
Johan willem van TRIER was een warm voorstander der alchemie. 
Onder frederik de groote was Potsdam een heerlijk toevluchtsoord 
voor een menigte adepten. En eindelijk zijn ook nog in onze eeuw 
duidelijke sporen van het geloof aan de metaalveredeling waarneembaar. 
De groote rijkdommen door vorsten en particulieren nagelaten , de 
welgeslaagde transmutatiën door de rondreizende adepten in alle dee- 
len van Europa verricht , de munten , penningen en voorwerpen door 
den steen der wijzen uit onedele metalen in goud en zilver veranderd , 
dienden als zoovele bewijzen voor het bestaan dier geheimzinnige 
kunst en waren voor velen een machtige prikkel om zich op de 
vervaardiging van dit kostbare product toe te leggen. 
In het begin der 17e eeuw brak intusschen de dag aan van eene 
nieuwe periode in de scheikundige wetenschap. Naast de alchemisten 
plaatsen zich tevens mannen , wier begrip van de scheikunde iets 
verder reikte dan de metaalveredeling. Velen dezer, hoewel het be- 
staan van den steen der wijzen niet kunnende loochenen , hielden 
zich nochtans van zijne metaalveredelende kracht niet eerder overtuigd, 
dan nadat zij met eigen oogen zijne wonderdadige kracht hadden 
leeren kennen. 
Op deze twijfelaars hadden de rondreizende adepten en avonturiers 
het voornamelijk gemunt, wijl onder dezen de voortreffelijkste mannen 
van dien tijd werden aangetroffen. 
Gelukte het den goudmakers mannen als van helmont, boyle , 
boe RH ave , newton en meer anderen van hunne kunst te overtuigen , dan 
beriepen zij zich , ter aanbeveling bij anderen , op de getuigenis van 
deze wijdvermaarde mannen. 
Een menigte verhalen van de meest betrouwbare personen en aan 
de beste bronnen ontleend , bewijzen inderdaad hoezeer het oordeel 
van erkend wetenschappelijke mannen door de alchemisten te dier 
zake werd op prijs gesteld. 
Het is hier niet de plaats — zij het maar beknopt — een over- 
zicht te geven van de talrijke transmutatie-processen , die voor de 
alchemisten van de 17 e en 18e eeuw als onomstootelijke bewijzen 
golden voor de waarheid dezer kunst. Met de mededeeling van een 
paar metaalveredelingen , op eigen bodem geschied , meenen wij te kun- 
nen volstaan om de beteekenis en den invloed daarvan te schetsen. De 
