UIT HET BEGIN DER XVlie EEUW. 
393 
Behalve in zijn » Gouden Kalf ” vindt men ze beschreven in : mangetus , 
Bibliotheca Chemica curiosa; lenglet dufresnoy , Histoire de la philoso- 
phie hermetique ; roth-scholtz , Theatrum chemicum en schmieder , Ge- 
schichte der Alchemie, enz. In ’t kort komt zij hierop neer. Den 27sten 
December van ’t jaar 1666 kreeg helvetius bezoek van een rond- 
reizend adept, waarschijnlijk een Nederlander, met name: monte 
snijders of snijders , denzelfden alchemist misschien , waarvan goossen 
van vreeswijk in zijn » Gouden Leeuw ” gewag maakt. Deze gaf onzen 
lijfarts na veel bidden en smeeken een weinig van den steen der wijzen 
ten geschenke. Ditmaal geen poeder , maar een zachte , glasachtige , 
zwavelgele massa. 
Met dezen steen verrichtte helvetius eene transmutatie op lood , 
welke zoo goed uitviel , dat niet slechts hij maar ook anderen van 
de waarheid overtuigd werden. Het gemaakte goud , door deskundi- 
gen , den goudsmid brechtel en den muntmeester porelius , onderzocht , 
was naar hun eenstemmig oordeel van de beste hoedanigheid. 
Deze transmutatie baarde veel opzien. Helvetius zelf beschreef ze 
uitvoerig in zijn » Gouden Kalf". Verschillende voorname personen, 
waaronder barchusen , professor in de scheikunde aan de universiteit 
te Utrecht , baruch spinoza en olaus borrich kwamen het goud zien 
en gaven van hunne bevinding een uitvoerig en tevens zeer gunstig 
verslag. 
Barchusen verhaalt met groote ingenomenheid hetgeen hem des- 
wege is ter oore gekomen. »Mij is het niet ten deel gevallen” — 
»zoo schreef deze — »eene transmutatie te zien hoe dikwijls ik ook 
»hier en daar onderzoek deed. Ben ik echter geen oog- dan ben ik 
»toch oorgetuige, want ik heb de meest waarheidlievende mannen 
»zeer dikwijls daarvan hooren verhalen. Zoo heeft helvetius mij het 
»goud laten zien waarvan hij in zijn » Gouden Kalf ” spreekt.” 1 
Spinoza schreef den 25sieu Maart 1667 , dus nog vóór de uitgave 
van het » Gouden Kalf’, aan jarig jellis het volgende: » Omtrent 
»het gebeurde met helvetius heb ik met vossius gesproken. Deze 
» lachte mij hartelijk uit en verwonderde zich hoe ik in zulke grappen 
» belang kon stellen. Ik stoorde mij daaraan echter niet, maar ging 
» naar brechtel den goudsmid , die het goud onderzocht had. Deze 
» sprak op gansch andere wijze, en verzekerde mij dat het goud na 
1 I. C. Barchusen, Lyrosophia Succincta , Lugd. Bat. 1698 — Schmieder, Gesch. 
der Alchemie. 434. 
