414 
HET NUTTIG EFFECT VAN GLOEILAMPEN. 
nuttig effect. Waarmede dan gewoonlijk wordt bedoeld, hoe de licht- 
sterkte , door middel van gloeilicht verkregen , zich verhoudt tot het 
daartoe aangewend elektrisch arbeidsvermogen , al naarmate een stand- 
vastig gerichte stroom , zooals bij de stroomverdeeling door Edison en 
Siemens en halske , of een voortdurend van richting veranderende , 
zooals bij de verdeeling door transformatoren , door den kooldraad gaat. 
In de eerste plaats merken wij op dat bij het gebruik van gloei- 
licht de kostende prijs nog van iets anders afhangt dan van het 
zoo even omschreven nuttig effect. De levensduur der lampen toch is 
op dien prijs van grooten invloed ; en het is voor ’s hands wel aan 
te nemen dat bij het gebruik van stroomen , die in snelle opeenvol- 
ging van teeken wisselen , dus eigenlijk in even snelle opeenvolging 
in de eene richting worden verbroken om in de andere te worden 
hersteld , de levensduur korter zal zijn dan wanneer een stroom 
eenmaal wordt doorgelaten en verbroken gedurende een gansche ver- 
bruiks-periode. Toch is dit helaas niet meer dan een onderstelling. 
Zijn de gegevens al zeer mager , die wij bezitten omtrent den levens- 
duur van door standvastigen stroom gevoedde gloeilampen , omtrent 
dien van door wisselstroomen gevoerde ontbreken die — ten minste 
voor zooverre mij bekend is — geheel. 
Met het eigenlijk gezegd nuttig effect is dit anders; wij bezitten 
door den arbeid 1 van de heeren ayrton en perry, eene reeks van 
gegevens, die op de vraag: » heeft eene eenheid van elektrisch arbeids- 
vermogen (1000 volt-amperes of ivatts gedurende één uur) voor de 
verlichting met gloeilicht eene grootere waarde als men van stand- 
vastige stroomen gebruik maakt , dan wanneer men wisselstroomen 
bezigt” een beslist ontkennend antwoord. Daaruit toch blijkt, als 
gemiddelde van 75 proeven, dat bij het gebruik van een gewone 
Gramme-machine het aantal watts per werkuur 3.049 , en bij dat 
van een wisselstroom-machine Ferranti nog geen 3.05 watts bedraagt. 
v. d. Y. 
1 La Lumière Electrique , T. XXVIII, pag. 525. 
