WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
45 
AARDKUNDE. 
Ceratodus. — Tot dusver keüde men van de fossiele visschen van dit geslacht 
nog bijna alleen de tanden. Deze zomer heeft echter d. stur in de Reingrabener 
Schiefers aan den Pölzberg bij Lunz in Oostenrijk den bijna volledigen schedel van 
zulk een visch gevonden. De schedelbeenderen zijn op soortgelijke wijze als bij de 
de Sauriërs geornamenteerd. De twee platen der bovenkaak liggen vlak tegen elkander 
aan, zoodat zij als tot een enkelen tand vergroeid schijnen te zijn. Hetzelfde geldt 
ook van de beide tandplaten van de onderkaak, hetgeen dus een verschil met den 
nog thans in Nieuw-Holland levenden Ceratodus is. Men vond op dezelfde vindplaats 
ook een fossiel , dat waarschijnlijk het achterste deel van bedoelde visch voorstelt. 
Het wordt van onderen door een doorloopende vin omzoomd , gelijk ook bij den 
levenden Ceratodus het geval is. Een nauwkeurige bewerking dezer interessante 
vondsten gaf F. teller. ( Verhandlungen d. K. K. gei. Reichsanstalt 1886, 
bl. 381). H. H. v. z. 
PLANTKUNDE. 
Kleuring van levende celkernen. — Evenals dierlijke celkernen kunnen ook 
plantaardige in levenden toestand enkele kleurstoffen opnemen en zich daarmede 
min of meer donker kleuren. Dahlia en mauveïne zijn hiertoe de meest geschikte, 
doch ook met methyl-violet kan men veelal het doel bereiken. Oplossingen van 
0,01 — 0,02 pet. zijn voldoende, sterkere oplossingen zijn meestal schadelijk. De tijd, 
die voor de kleuring noodig is, wisselt tusschen enkele minuten of minder (jonge 
haren der meeldraden van Tradescantia ) en 24 uur af. 
Is de kleuring goed gelukt, dan moet de bouw en de strooming van het protoplasma 
onveranderd, en de celkern zelf wel donker, doch zacht gekleurd zijn. Doode kernen 
vertoonen scherpe omtrekken en een harde kleur. In enkele cellen gelukte het de kern- 
deeling aan gekleurde karnen te zien geschieden, bv. bij Tradescantia (d. h. Campbell, 
in Arb. d. bot. Inst. Tübingen , Bd. II blz. 569). d. y. 
Kalkafscheiding door waterplanten. — De soorten van het geslacht Chara 
plegen in onze slooten met een zóó dicht overtreksel van kalk bedekt te zijn, dat 
zij bij het drogen geheel bros worden. In water, waardoor men een stroom van 
koolzuur leidt, kan men deze kalk in 1 — 2 uren uittrekken, zonder de planten te 
benadeelen. Plaatst men ze nu in regenwater, dat 0,1 — 0,15 pet. dubbelkoolzure kalk 
bevat, aan het zonlicht, zoo zullen zij zich na eenige dagen wederom met een korst 
van kalk bedekt hebben. Men schrijft dit gewoonlijk daaraan toe, dat zij het bicar- 
bonaat ontleden, daar zij de helft van het koolzuur voor hare koolzuur-ontleding 
gebruiken. Het neerslaan van de koolzure kalk zou dus eenvoudig een gevolg van 
dit voedingsproces zijn. Dat deze verklaring onvolledig is, blijkt echter uit het feit 
dat andere planten, b. v. Spirogyra, onder dezelfde omstandigheden geen koolzure 
kalk op hare oppervlakte afscheiden. 
