66 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
thermometers opleverden, die dit gebrek in veel geringeren graad bezaten dan de 
uit duitsch glas gemaakte. Wielen ( Sitzungsberichte der Berliner Academie der 
Wissenschaften 1885, S. 1021) heeft deze zaak nader onderzocht en gevonden dat 
het slechtste glas voor thermometers dat is, wat kali en natron heide bevat en dat 
het ver overtroffen wordt door glassoorten , die slechts een dier beide stoffen en 
niet de andere bevatten. Nadat zijne uitkomsten door weidmann waren bevestigd, 
is het glastechnische laboratorium van schott und Genossen te Jena begonnen met 
drie glassoorten in den handel te brengen, die zijn samengesteld als volgt: 
Kiezelzuur. Natron. Kali. Zinlcoxyd. Kalk Kleiaarde. Boorzuur. 
Ie soort 67,5 14 0 7 7 2,5 2 percenten. 
2e » 69 14 0 7 7 1 2 » 
3e » 52 0 9 30 0 0 9 » 
Wij maken thans eerst melding van dit alles, omdat thans eerst de uitkomsten 
van proefnemingen ons zijn bekend geworden met thermometers, uit deze glassoorten 
gemaakt. Volgens een bericht in Dinglers Polytechnisch Journal CCLXV, p. 475, 
bedroeg de depressie van het nulpunt voor deze thermometers niet meer dan hoogstens 
0,08° C. Ln. 
Aantal stofdeeltjes in een cM 3 lucht. — Aitken ( Proceedings Royal Society 
Edinhurgh , 6 February 1888, en Nature (Eng) XXXVII), heeft getracht dit te 
bepalen op de volgende wijze. In een glasklok op de plaat der luchtpomp werden 
een bakje met een weinig water en een plaatje geplaatst, het laatste op juist een 
centimeter afstand van den bovenwand der klok. Nu werd deze geëvacueerd, dan 
met lucht gevuld, die door watten gefiltreerd en dus stofvrij was, en dit herhaald 
tot dat men zeker kon zijn dat er geen stofdeeltjes meer in waren overgebleven. 
Daarna w’erd eene kleine, nauwkeurig gemeten hoeveelheid van de lucht, die men 
onderzoeken wilde, ongefiltreerd in de klok gebracht. Deed men nu een pompslag, 
dan vormde zich in de 4ucht de bekende nevel. Elk stofdeeltje werkte daarbij als 
een kern, waaromheen zich een mikroskopisch klein waterdropje vormde en door 
dus onder het mikroskoop de druppels te tellen, die op een cM 3 van het plaatje 
waren nedergevallen, verkreeg men het aantal stofdeeltjes, dat in een cM 3 van de 
lucht aanwezig was. Dit aantal werd gevonden te zijn 
Uit buitenlucht bij regen 32 000 
Uit dezelfde bij helder weder 130 000 
Uit kamerlucht, genomen 1,2 M. boven den vloer 1 860 000 
Uit dezelfde, genomen in de nabijheid van de zoldering.... 5 420 000 
Uit een Bunsenbrander 30 000 000 
Aangaande de oorzaken van de afronding dezer getallen moeten wij , om niet te 
uitvoerig te worden, naar de bovengenoemde bronnen verwijzen. Ln. 
