96 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
de verhouding tusschen de hoeveelheden zwavel en stikstof steeds veranderde, toonde 
inderdaad bij eene vermindering der hoeveelheid zwavel (onder overigens volkomen 
dezelfde omstandigheden) eene vermindering der dampdichtheid van 7.104 tot 4.509 
aan. Ook bij bepalingen volgens dumas, waarbij de ballon eerst met stikstof gevuld 
was en dit gas door den zwaveldamp slechts gedeeltelijk lit den ballon kon ver- 
dreven worden, had de aanwezigheid der stikstofmolekulen denzelfden invloed. 
Volgens de methode-DUMAS werd thans eene reeks van bepalingen gedaan om te 
zien, of binnen bepaalde tcmperatuurgrenzen molekulen S 6 bestaan. De dampdicht- 
heid nam met de verwarming af 5 bij 467.9° was zij: 7.937; bij 480.5°: 7.448; 
bij 487.4°: 7.801; bij 501.7°: 7.015; bij 518.0°: 7.036; bij 523.0°: 7.086; bij 
534.4: 6.975; bij 580.9°: 5.607; bij 580.9° (?) : 5.412; bij 606.0°: 4.734. Biltz 
leidt hieruit af, dat men uit de dampdichtheid alleen het bestaan van molekulen 
S 2 afleiden mag, terwijl men bij lagere temperaturen dan die waarbij de damp- 
dichtheid constant geworden is, even goed molekulen S 5 en S- enz. als S 6 aanne- 
men moet. 
Twijfel aan de geldigheid van deze gevolgtrekking blijft o. i. geoorloofd , niet hel 
minste op grond van bepalingen van de vriespuntverlaging van oplossingen van 
zwavel in benzol, die door E. paterno en R. nasini gedaan zijn (E.l 2153). Be- 
rekend voor molekulen S 6 was de molekulaire-vriespuntverlaging voor oplossingen 
van verschillende sterkte (0.8501 en 0.2599): 49.24 en 51.78. Bij de meest ver- 
dunde oplossing bevond zich 2,28 G. zwavel op 1 L. der oplossing, terwijl 1 L. 
zwaveldamp bij 500° en een druk van 760 mM. ongeveer 3 G. weegt. 
D. v. c. 
PLANTKUNDE. 
De bewegingen van het protoplasma houden op, zoodra de spanning der 
zuurstof in de omgevende lucht lot op 1.2 — 2.8 Mm. daalt. Keert de spanning 
boven deze grens terug, zoo beginnen zij weer. Het is daarbij onverschillig, of de 
verandering der spanning door uitpompen , dan wel door een stroom van zuurstof- 
arme stikstof of waterstof bewerkt wordt. De genoemde grenzen gelden voor alle 
onderzochte plantendeelen. Merkwaardig is, dat ook de groei bij dezelfde grens 
ophoudt; groei schijnt dus zonder beweging van het protoplasma onmogelijk te zijn. 
Het ophouden der beweging is verre van plotseling. J. clark , aan wien deze 
resultaten ontleend zijn, vond dat in plantencellen , als zij slechts niet van de plant 
afgesneden zijn, b.v. in haren, de beweging na een verblijf van 20 — 70 uren in 
zuivere stikstof nog voort kan duren (Ber. d.d. bot. Ges. VI 1888 blz. 273). 
d. v. 
De Mycorrhiza. — Zoo noemt prank het hulsel van zwamdraden, dat de levende en 
groeiende worteltoppen van vele hoornen en andere gewassen, in humusrijken grond, 
volgens zijne waarnemingen steeds omhult. Dit hulsel is zoo dicht, dat de wortel- 
