98 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
daarbij op zijn weg een vrij breede op bet water drijvende slijmband achter zich 
na. Die slijmband wordt zichtbaar, wanneer men Lycopodium op de oppervlakte 
des waters blaast. De korrels, die op den slijmband vallen, blijven daar gelijk- 
matig verdeeld aan vast, terwijl de andere zich weldra tot kleine groepen ver- 
eenigen, zoodat de band duidelijk begrensd voorkomt. In water, dat van hel dunne 
huidje aan de oppervlakte beroofd is, vermag de slak niet langs die oppervlakte te 
glijden. ( Humboldt , September 1888, S. 354.) d. l. 
Hommels in Australië. — Daar de Australische fauna geen hommelsoort bezit, 
heeft men in 1885 ongeveer honderd hommels ( Bombus terrestris?) in twee par- 
tijen naar Nieuw-Zeeland overgebracht en bij Lyttleton vrijgelaten. Naar een bericht 
van DUNNING ( Transact . Entom. Soc. London) waren die dieren reeds in den vol- 
genden zomer tot Timaru, West Coast Road en Slenmark doorgedrongen en hadden 
zich op verrassende wijze vermenigvuldigd. Een pachter meldde dat zijn roode klaver 
ten gevolge van het bezoek der hommels buitengewoon rijk aan zaad was gewor- 
den. ( Humboldt , Sept. 1888, S. 354). d. l. 
PHYSIOLOGIE. 
Het kruipen van den regenworm. — FriedlAnder deelt hierover ( Biolog . 
Centralblatt. VIII. 363) eenige merkwaardige proeven mede. Vooreerst laat zich 
aantoonen, dat van het kopeind van den worm en wel vrij zeker van de gangliën 
de eerste prikkel tot de bewegingen uitgaat, dat hiervan de spontaneïteit der be- 
wegingen afhangt. Een worm wien het staarteind is afgesneden, verschilt in niets 
van een normaal dier, hij beweegt zich volkomen als zoodanig en boort zich zeer 
spoedig in den grond. Geheel anders een dier zonder kopeind. Dit maakt in het 
eerst krampachtig kronkelende bewegingen, komt dan spoedig tot rust en blijft 
verder stil liggen. De wonde geneest spoedig, maar het dier maakt verder geen 
spontane bewegingen meer, zelfs al wordt het weken lang (op vochtige aarde onder 
vochtig filtreerpapier) bewaard. Een kunstmatige prikkel doet eenige bewegingen 
ontstaan, die echter zeer spoedig ophouden en voor de gewone bewegingloosheid 
plaats maken. Een zekere overeenkomst tusschen deze verschijnselen, en hetgeen men 
opmerkt bij hoogere dieren , wier groole hersenen zijn weggenomen, is niet te miskennen. 
Bij een normalen worm planten zich de spiercontracties zeer regelmatig van voren 
naar achteren over het geheele dier voort. Welke rol speelt hierbij het centraal- 
zenuwsysteem ? Op deze vraag geeft de volgende proef van FRlEDLiiNDER eenig ant- 
woord. Hij nam een stuk van 0.5 — 1 cM. uit de buikzenuwstreng weg, daarbij 
het dier overigens zoo weinig mogelijk beschadigende. Na een paar dagen is de 
kleine wonde genezen. En nu blijkt dat zulke dieren evengoed kruipen als normale; 
de beweging plant zich even goed van het vooreind op het achtereind voort. Daaruit volgt 
dat tot voortgeleiding van den bewegingsprikkel geen continuiteit van het centraalzenuw- 
sysleem vereischt wordt. Friedlünder verklaart nu het kruipen onder gewone omstan- 
