WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
99 
digheden op de volgende wijze. Wanneer een kruipbeweging van het kopeind uitgaat , 
trekken zich onder den invloed van een direct van de centra uitgaanden prikkel de 
overlangsche spieren van de voorste segmenten samen. Deze samenlrekking bewerkt 
(in verband met de borsteltjes) een rekking van de overlangsche spieren der daar achter 
gelegen segmenten en deze uitrekking, als mechanische prikkel werkende, brengt 
reflectorisch door bemiddeling der centra een contractie van die spieren te weeg. 
Langs dien omweg bewerkt contractie van een segment noodzakelijk de contractie 
der volgende segmenten. Vóór deze verklaring pleit de volgende door friedlünder 
gedane proef. Hij sneed een regenworm midden door en verbond de voorste helft 
door middel van een draad van ongeveer 1 cM. lang aan de achterste. De achter- 
helft kwam volgens het straks gezegde spoedig tot rust en volvoerde geen spontane 
bewegingen meer; de voorste helft daarentegen bleef zich normaal bewegen. Wan- 
neer nu een contractiegolf, die de voorste helft doorliep, tot aan de doorsnede was 
gevorderd, werd de draad gespannen en men zag nu de beweging op de achter- 
helft overgaan en daarin geheel normaal tot aan het einde toe verloopen. De beide 
geheel gescheiden en slechts door den draad verbonden helften van het dier volbrachten 
dus harmonische gecoördineerde bewegingen als één physiologisch individu. r>. H. 
ANTHROPOLOGIE. 
Groei van den schedel bij studeerenden. — Volgens de onderzoekingen van F. gal- 
ton betreffende de afmetingen van den schedel, houdt in ’t algemeen na het 19e jaar 
de schedel op met in omvang toe te nemen. Doch dit geldt niet voor hen, die zich 
aan intellectueelen arbeid wijden, in ’t bijzonder niet voor de studenten te Cambridge. 
Daar is de schedel van die studenten, die de eerste plaatsen innemen, altijd grooter 
dan die der anderen. Maar ook bij de laatsten is hij grooter dan bij het vulgum 
pecus. Bij studeerenden worden de afmetingen des schedels nog op 25jarigen leeftijd 
grooter ( Revue Scientifique , 21 Juillet 1888, pag. 94). 
Wij geven dit bericht voor wat het is ; de vraag van den invloed van intellectueelen 
arbeid op den omvang der schedels verdient nog steeds nadere onderzoeking. D. L. 
BACTERIOLOGIE. 
De omzetting van stikstof houdende lichamen in culturen van Bacillus 
anthracis is onderzocht door perdrix. Door vergelijking van culturen in bouillon 
met niet geinfecteerde contróle-proeven vindt hij een afnemen van de hoeveelheid 
opgeloste stof, dus een verlies van gasvormige stofwisselingsproducten. Een deel 
van deze laatste bevat "stikstof en wel in den vorm van ammoniak. Behalve de 
stiksiof, die uit het voedingsmateriaal genomen wordt, om tot opbouw van het eigen 
lichaam te dienen, voert dus de bacterie in de cultuur ook nog stikstof over tot 
ammoniak. Dit openbaart zich verder door verhooging van de alcalische reactie en 
afzetting van kristallen van ammonium-magnesiumphosphaat uit oude culturen. Deze 
ophooping van ammoniak belet den verderen groei van oude culturen. Eenerzijds 
