DE FLORA VAN KRAK AT AU. 
7 
ding, maar vormen aan de andere zijde een bijna overal gelijken 
zoom rondom de eilanden. Van deze overal groeiende strandsoorten 
zijn nu nog geen derde gedeelte op Krakatau gekomen, terwijl men 
zeggen zou, dat haar bouw en de uitwendige omstandigheden aan 
allen ongeveer gelijke kansen geven. Men mag dus vermoeden dat 
de moeilijkheden voor een zaad, om van zijn drijfhout af te komen 
en naar een goed plekje aan de kust vervoerd te worden, vrij groot 
zijn. Vooral merkwaardig is, dat van de geheele Mangrove-\egeidit\e^ 
die op Java en elders een zoo belangrijke rol speelt, voorshands nog 
geen spoor op Krakatau is aangetrofïen. 
Er blijft mij thans nog over, in enkele woorden, de beide andere 
transportmiddelen te bespreken. Ik bedoel het vervoer door vogels 
en dat door den wind. Vogels kunnen zaden deels in hun ingewanden 
vervoeren en met de uitwerpselen op een nieuwe plaats laten vallen. 
Wat Krakatau betreft, is de afstand van Java en Sumatra daartoe 
niet te groot. Zulke zaden komen dan niet op het strand, maar voor 
het meerendeel in den reeds met bosch begroeiden zoom in den grond, 
en kunnen dus daar gemakkelijk ontkiemen. Ook tusschen de vederen 
en aan de pooten vervoeren vogels, vooral strandvogels, niet zelden 
zaden. Toch schijnt de bijdrage der vogels tot de flora van Krakatau 
van weinig beteekenis en vrij twijfelachtig te zijn. 
Anders is het gesteld met den wind. Deze kan over zulke afstanden 
natuurlijk alleen stoffijne zaden en de met deze in grootte overeen- 
komende sporen van varens overbrengen. Maar de plantengroei hoog 
op de kronen der boomen in de tropische bosschen eischt zelf zulk 
licht zaad, dat niet gemakkelijk op den grond valt, maar in de lucht 
blijft zweven tot het ergens op een tak zich vastzet. 
Met die kleinheid gaan dan tevens enorme aantallen gepaard, zoodat 
duizenden zaden wegwaaien en verloren gaan, terwijl toch nog een 
voldoend aantal op de goede kiemplaatsen aankomt. 
Van de fijnheid dier zaden kan men zich door de volgende cijfers 
eenigszins een denkbeeld maken. Een zaad van de bekerplant Nepen- 
thes phyllamphom weegt 0,000035 gram, een van Rhododendro7i ver- 
ticillaium 0,000028 gram, en een van Dendrobium atteimatum 0,000006 
gram. Deze laatste soort is zulk een op boomen groeiende Orchidee ; 
van haar gaan er 20000 zaden op een gram. Zulke zaden kunnen 
de winden dus gemakkelijk van den eenen bergtop naar den andere 
vervoeren; zij zijn veel lichter dan het vulkanische stof, dat bij de 
uitbarsting van den Krakatau over de geheele aarde verwaaid werd, 
en dat nog maanden lang overal in de hooge luchtlagen bleef zv/even. 
Maar voor een transport naar Krakatau hebben zulke zaden nog 
