1(5 
LOODWIT. 
particulier werk, doch dit besluit werd als strijdig met de toenmalige 
wetten vernietigd. Toen den 18den Juli 1902 het gebruik wel is 
waar niet werd verboden, maar gereglementeerd, begon het niet aan 
tegenpogingen van de zijde der looclwitfabrikanten te ontbreken, en 
zoo eischte den Isten Augustus 1902 la Charnbre syndicale de la 
Gironde G dat het decreet zou worden ingetrokken, en dat geen 
reglement over een bizonderen tak van bedrijf zou worden uitgevaar- 
digd dan met de grootste voorzichtigheid, ))ten einde geen inbreuk 
te maken o]d de industriëele en op ieders persoonlijke vrijheide. 
Een agitatie van louter belanghebbenden vermag niet veel tegen 
de publieke opinie. Drie maanden later, den SOsten October 1902, 
diende de minister een wetsontwerp bij de Kamer in luidende als 
volgt: Binnen den termijn van een jaar, te rekenen van de afkondi- 
ging dezer wet, zal het gebruik van loodwit en loodhoudende ^ lijnolie 
verboden zijn voor grondverf, stoppen en plamuren. Binnen een tijds- 
verloop van driejaar zal dit verbod zich uitstrekken tot alle schilder- 
werk van welken aard ook, dat binnenshuis wordt verricht. Eindelijk 
zal bij eenvoudigen maatregel van bestuur — gehoord het ))Comité 
consultatif des arts et des manufacturescc en de ))Commission d’hygiène 
industrielle«, — dat verbod zich ook uitstrekken tot buitenwerk en 
tot het gebruik van andere loodverbindingen. Tot rapporteur werd 
benoemd J. L. Breton. 
Wel verre van zich ontmoetigd te toonen, spanden de chambres 
syndicales hun uiterste krachten in; aan alle aannemers werd een 
circulaire gericht met een vragenlijst, die ieder patroon gemakkelijk 
kon invullen en door zijn personeel kon laten invullen. Het was echter 
een middelmatig succes dat door dit onderzoek verkregen werd. Van 
70.000 schilders kwamen er slechts tusschen 6000 en 7000 antwoor- 
den in, en hiervan werd de waarde nog betwijfeld. Breton schreef 
dan ook in zijn rapport: ))Natuurlijk kan slechts eenigermate reke- 
ning worden gehouden met de talrijke handteekeningen der gezellen, 
welke rechtstreeks door de patroons zijn verzameld. Ieder weet toch, 
dat de werkman, dikwijls op straffe van wegzending, gedwongen is 
de opinie van zijn baas te deelencc, of zooals ons spreekwoord luidt: 
wiens brood men eet, diens woord men spreekt. 
0 Deze afkorting vond ik in een Fransch tijdschrift in plaats van: 
»la Charnbre syndicale des entrepreneurs de peinture de Bordeaux et de 
la Gironde. « 
2) Huile lithargyrée, d.i. met lithargyrum (PbO) gekookte of liever 
verhitte olie. 
