DE BEPAraG VAN DEN OP- EN 
ONDERGANG DER ZON. 
DOOR 
C. KREDIET. 
Door mijn onderwijs in de cosmografie aan de leerlingen der H. 
B. S. werd ik er toe gebracht een teekening te ontwerpen, waar- 
door men, door het trekken van een paar lijnen, het oogenblik van 
den op- en dat van den ondergang der zon op iederen willekeurigen 
datum van het jaar kan bepalen. Mijn collega, Dr. Bremer, vond 
haar interessant genoeg om mij voor te stellen haar, met eenige 
toelichting, aan het Album der Natuur af te staan. Vandaar dat ik 
den lezers van dit tijdschrift verlof vraag, hen een oogenblik bezig te 
houden met hoogst eenvoudige en bekende verschijnselen. 
De gedaante onzer aarde wordt altijd vergeleken met die van een 
bol. Wel is waar is de aarde geen volkomen bol, al rekent men de 
onelïenheden der oppervlakte niet mede, doch het verschil is zoo ge- 
ring dat bij de lessen in de cosmografie de bolvorm der aarde als 
werkelijk bestaande wordt aangenomen, tenzij ’t noodzakelijk is om 
anders te handelen. Ik ga dan ook hier uit van den bolvorm der 
aarde. Deze bol draait met eenparige beweging om haar as in den 
tijd van bijna 24 uur. Bovendien beweegt zij zich in een kromme 
om de zon in den tijd van één jaar. Die kromme is bij benadering 
een cirkel en ik neem nu aan dat zij werkelijk een cirkel is. In deze 
rij van vereenvoudigende veronderstellingen past dan tevens, dat de 
beweging van de aarde in haar baan een eenparige is. 
De as der aarde blijft bij die beweging om de zon evenwijdig met 
