DE BEPALING VAN DEN OP- EN ONDERGANG DER ZON. 
*25 
Evenals in den handel bij de rente-berekening gebeurt, stellen 
Nvij een maand op 30 dagen en dus een jaar op 12 x 30 = 360 
dagen. De zon doorloopt dan — een cirkelomtrek is 360° — iederen 
dag een boog van één graad in het vlak der ecliptica. 
In fig. 2 zijn de vlakken, ecliptica en equator, die samen een hoek 
van 23|^° vormen, voorgesteld en is PQRS de baan, die de zon schijn- 
X. 
baar in den loop van één jaar doorloopt. Zij is op 21 Maart in S, 
op 21 Juni in P. — AQBS is de verlengde aardequator. ON is de 
as der aarde, of liever haar verlengde. i_ POA is dus 23^° (verge- 
lijk fig. 1). 
Zij nu de zon op een of anderen datum, b.v. 6 Mei, in Z, dan is 
L ZOS bekend. Immers van 21 Maart tot 6 Mei is 10 + 30 -f- 5 
= 45 dagen en dus is bedoelde hoek 45^. 
Voor ons doel is nu noodig dat wij den hoek ZOC leeren kennen^ 
zijnde de hoek die de vizierlijn naar de zon maakt met het vlak van 
den equator. Deze hoek wordt de declinatie der zon genoemd. Wij 
laten daartoe uit Z de loodlijn ZD op OS en de loodlijn ZE op den 
equator neer en trekken de lijn DE. De hoek ZDE is dan gelijk aan 
den hoek POA, d.i. 23^^° en bijgevolg is ZE = 0,4 ZD. — ZD is 
bekend omdat l_ ZOS bekend is, bijgevolg is Z_ ZOC te construee- 
ren (zie fig. 3). Hier is L ZOS gelijk genomen aan den gelijknami- 
