30 
DE BEPALING VAN DEN OP- EN ONDERGANG DER ZON. 
In onze figuur is nog meer te lezen. Neemt men den boog van den 
rand tusschen het punt »middag(( tot aan het uiteinde van den 
schaduw cirkel bij de naastbij gelegen pool, zoo is die boog de Middag- 
hoogte der zon op den datum, waardoor op- en ondergang zijn be- 
paald. Op 6 Mei is deze dus 54°. De middaghoogte der zon is 
gelijk aan het complement van de breedte der plaats, vermeerderd 
met de declinatie der zon en bedoelde boog bestaat uit twee stukken, 
elk gelijk aan een der twee genoemde, deelen der middaghoogte. 
Voor degenen, die bekend zijn met de bolvormige driehoeksmeting, 
wil ik nog opmerken dat als men door het middelpunt van den 
parallelcirkel een lijn trekt loodrecht op den straal naar ))op« tot 
zij den equator snijdt en dit snijpunt vereenigt met het punt dat in 
onze figuur als zuidpool der aarde dienst doet, men de richting ver- 
krijgt waarin de waarnemer moet zien om de opkomst der zon te 
genieten. De as der aarde geeft daarbij dan de richting naar het 
Noorden aan. 
Rotterdam, October 1907. 
