38 
HET GEWONE VLAS 
van onze jaartelling zijn de eerste aanduidingen omtrent den verbouw 
van vlas in onze streken. Volgens Plinius weefden de Morinen of 
kustbewoners het linnen. Dezen werden voor de verst verwijderde 
menschen gehouden en hun woonstreek moei ongeveer Vlaandei-en 
zijn geweest. Bekend is ook, dat de Germaansche vrouwen zelf ver- 
vaardigde linnen kleederen droegen; en welk een gewone bezigheid 
het vlasspinnen in de eeuw was, blijkt uit een verbod van Kakel 
DEN Gkoote om Zondags te spinnen. Hij schreef ook een bijzondere 
straf uit voor dengene, die zich schuldig maakte aan diefstal 
van vlas. 
Over de vraag, waar en wanneer de wilde stamvorm het eerst in 
cultuur is genomen en hoe de cultuur zich heeft verspreid, is veel 
geschreven. Als men dat alles echter nagaat, komt men tot de over- 
tuiging, dat het daarover meegedeelde grootendeels op onvoldoende 
gronden berust. 
Het is alleen zeker, dat de cultuur zeer oud is en verder niet on- 
waarschijnlijk, dat ze in de landen rondom de Middellandsche Zee 
het eerst werd beoefend. Daarbij is het volstrekt niet onmogelijk, dat, 
onafhankelijk van elkaar, op verschillende plaatsen de wilde plant in 
cultuur werd genomen. 
Welke deze wilde plant, dus de stamplant van het vlas is, valt 
eveneens niet met zekerheid te zeggen. Wel is men door theoretische 
overwegingen er toe gekomen als stamplant aan te nemen de in Zuid- 
Europa inheemsche Linum angustifolium Huds, ; maar directe, door- 
slaande bewijzen voor de juistheid van deze onderstelling ontbreken 
ten eenenmale. 
Buiten twijfel is echter, dat de wilde stamplant belangrijke ver- 
anderingen heeft ondergaan, alvorens zij tot den ons bekenden cultuur- 
vorm is geworden. Hierover wil ik nog het een en ander meedeelen. 
Wanneer men het in ons \stnd gekweekte w las, Linum usitatissimum , 
met nauw verwante wilde Linumsoorten b.v. Linum angustifolium, 
austriacum of perenne vergelijkt, vallen meerdere panten van verschil 
op. Alleen echter over die, welke op den stengel en de vrucht be- 
trekking hebben, wil ik hier spreken. 
Het vlas, zooals het in ons land verbouwd wordt, heeft een langen, 
dunnen, rechten, aan de basis onvertakten stengel, die de plant haar 
groote waarde als vezelplaat verleent. Bij de wilde plant daaren- 
tegen is de stengel aan de basis vertakt en de zijtakken zijn dik en 
aan het benedeneinde gekromd. 
Ofschoon dit verschil tusschen de wilde en de gekweekte plant zeer 
in ’t oog vallend is, is het toch niet fundamenteel, geen verschil, dat 
