EN HET VLAS MET OPENSPRINGENDE VRUCHTEN. 
39 
diep in het wezen der planten ligt. Het onderscheid in den stengel 
is namelijk in hooge mate afhankelijk van uitwendige omstandig- 
heden. Zooals ik boven reeds opmerkte, verandert de stengel van het 
gekweekte vlas, wanneer de plant in ons land eenigejaren achtereen 
uit eigen gewonnen zaad gekweekt wordt. Dan wordt de stengel 
korter, dikker en aan de basis vertakt. Ook treden er reeds in ’t eerste 
jaar zijtakken aan de basis op, wanneer het zaad zeer dun gezaaid 
is en de planten daardoor voldoende ruimte hebben om zich te ont- 
wikkelen. Verder is het ki'om zijn van het benedeneinde van den 
stengel een aan de vlasbouwers maar al te goed bekend verschijnsel, 
dat zich in sommige jaren en op sommige velden veelvuldig voordoet, 
zeer tot schade, van den landman, omdat dergelijk vlas met kromme 
stengels veel minder geschikt is voor de vezelbereiding. 
Hiertegenover staat, dat men den stengel van de wilde vormen 
ook wel wijzigen kan. Ik zaaide Linum angustifolium en Linum per enne 
zeer dicht en verkreeg nu plantjes met dunne, rechte stengeltjes, die 
weinig of geen zijtakken aan de basis gevormd hadden. Hieruit blijkt, 
dat uitwendige omstandigheden een groeten invloed op de eigen- 
schappen van den stengel uitoefenen en dat de invloed van klimaat en 
bodem in ons land niet van dien aard is, dat het vlas, hetwelk de land- 
bouwers verbouwen, hier voorgoed den langen, dunnen, onvertakten 
stengel behoudt. Misschien is het mogelijk, en dit zou voor den landbouw 
van groot belang zijn, een vorm te vinden, die op den duur beter voor de 
omstandigheden in ons land geschikt is. Een eerste vereischte om hiertoe 
te geraken zou zijn het kwéeken van zuivere rassen en niet van een 
mengsel van vele rassen, gelijk het hier uit Rusland ingevoerde 
zaad is. 
Geheel anders dan de kenmerken van den stengel gedragen zich 
die van de vrucht. De vrucht van alle wdlde soorten van het ge- 
slacht Linum is een doosvrucht, die door vijf ware en vijf valsche 
tusschenschotten in tien hokjes verdeeld is, terwijl in ieder hokje één 
zaad ligt. Bij het rijpen springt de vrucht van boven open en de 
zaden komen vrij, hetgeen in de natuur de verspreiding van de plant 
en de instandhouding van de soort bevordert. 
Bij het gekweekte vlas blijft de vrucht daarentegen gesloten en 
moet verbroken worden om het zaad te bevrijden. Dit gesloten blijven 
van de vrucht is voor den landbouwer van groot belang, want daar- 
door is hij in staat al het zaad te winnen, terwijl er anders een groot 
gedeelte verloren zou gaan. 
In dit opzicht wijkt het gekweekte vlas dus van alle wilde im^m- 
soorten af en dit gesloten blijven der vrucht van den cultuurvorm is 
