84 
WAARAAN HEBBEN ROBIJNEN EN SAFFIEREN HUN 
Naar men ziet, zijn dergelijke proeven als die van Bordas voor 
de wetenschap van belang en is de voortzetting daarvan wenschelijk, 
doch in het juweliersvak zullen ze, voorloopig althans, geen verande- 
ring brengen. 
Den Haag, Nov. ’07. R. S. Tj. M. 
NASCHRIFT. 
In de zitting van de Fransche academie van 11 Nov. 1907 heeft de 
heer Lapparent een opstel van den heer Daniël Berthelot aangebo- 
den, waarin de nog niet bekend gemaakte proeven beschreven worden, 
door diens onlangs overleden vader, den vermaarden scheikundige 
Marcelin Berthelot, in Nov. 1906 genomen aangaande de werking 
van radiumstralen op edelgesteenten. Onderzocht zijn kwarts, vloei- 
spaath en smaragd. 
Kleurlooze kristallen van kwarts en vloeispaath, die een jaar lang nabij 
een radium-zout gestaan hadden, vertoonden ook niet hel geringste 
spoor van kleuring. Door ’t chemisch onderzoek was in deze steenen 
mangaan in ’t geheel niet aantoonbaar. 
Daaientegen was dit wel ’t geval met paars-gekleurde kwarts en 
vloeispaath. Als deze ontkleurd waren door uitgloeien, kwam de 
paarse kleur langzaam terug door den invloed der radium-stralen. 
Aangezien de paarse over-mangaanzure zouten door verhitting 
zuurstof verliezen en daarmede hunne kleur, schijnt het dat zij om- 
gekeerd door de radium-bestraling weer geoxydeerd worden en 
bijgevolg hunne kleur terugkrijgen. 
Een stuk kleurlooze vloeispaath in een oplossing van azijnzure 
mangaan geplaatst en door radium bestraald, werd langzamerhand 
rosé gekleurd. Derhalve heeft het moleculair bombardement, door de 
a-stralen van ’t radium uitgeoefend, tengevolge, dat sporen van ’t 
rnangaanzout in de poriën van den steen doordringen, in voldoende 
hoeveelheid om kleuring te veroorzaken. Kalizouten in kaoetsjoek- 
buizen aan radium blootgesteld, namen een groene kleur aan; de 
kleurstof loste op in chloroform en is dus (?) een organische, 
evenals die van smaragden (?) 
Deze proeven bewijzen dus, dat de kleuren der edelgesteenten niet 
te verklaren zijn uit zuiver physische werkingen, maar dat ze ge- 
bonden zijn aan sporen van vreemde, minerale of organische stoffen, 
wier synthese bewerkstelligd wordt door de geëlektriseerde stralen 
van het radium, evenals ook het doordringen van oplossingen door 
de massa van het kristal. 
