94 
DE BEZIELINGSTHEORIE. 
Het is leerzaam om na te gaan, hoe bij er desniettemin toe kwam 
om van rneening te verschillen met »mijn leider, Aristoteles,. . . . 
een der scherpzinnigste onderzoekers van de natuur ..... wiens gezag 
voor mij zoo overwegend is, dat ik het nooit in mijn hoofd krijg 
om, zonder dringende reden, met hem van rneening te verschillenc(. 
Harvey is het best bekend als de ontdekker der inrichting van 
onzen bloedsomloop. Ook hier begon hij met twijfel, met »niet wetenc< 
en ging toen onbevooroordeeld onderzoeken, zien en waarnemen. Daarbij, 
zooals bij de ontdekking, die wij nu bespreken, was zijn hoofdver- 
dienste, dat hij zich vrij maakte van een dogma, dat als vaststaande 
waarheid geen twijfel toeliet en nader onderzoek overbodig maakte. 
Ik geef hier ’s mans eigen woorden weer. ))Zijn doorluchtige 
Majesteit, Koning Karei, vermaakte zich, toen hij den mannelijken 
leeftijd had bereikt, bijna elke week met de jacht, om zich, bij zijn 
zware zorgen, wat ontspanning te geven en ook voor zijn gezond- 
heid ; in hoofdzaak werd gejaagd op herten en reeën en geen vorst 
ter wereld kon daartoe over zulke groote kudden beschikken. Dit 
verschafte mij de gelegenheid om deze dieren gedurende den jachttijd 
bijna dagelijks ontleedkundig te onderzoeken, als zij bronstig waren, 
het mannetje toelieten of jongen kregen. Zoo vaak ik het verkoos 
kon ik al hun deelen onderzoeken, in het bizonder die, welke voor 
de voortplanting dienen«. 
Hij vond niets van alles, wat, op gezag van Aristoteles, door de 
heele medische wetenschap, den eenigen tak der biologie, die toen be- 
stond, werd aangenomen, dat er moest zijn. Zijn tijdgenooten, die 
toch zijn ontdekkingen over den bloedsomloop wel als juist moesten 
erkennen, wilden hem toch geen gelijk geven. »De bosch wachters 
en jagers beweerden, dat ik zoowel mijzelf, als den Koning had 
misleid en dat er noodzakelijk iets van de »conceptioc( in den uterus 
van de hinde aanwezig moest zijn. Toen ik echter deze mannen 
dwong om met hun eigen oogen de zaak te onderzoeken, gaven zij 
het op«. 
De Koning, vertelt hij verder, begreep de groote beteekenis van 
dit onderzoek en om te maken, dat deze belangrijke zaak voor alle 
komende tijden met te grooter zekeiheid uitgemaakt zou worden, 
nam hij maatregelen om de hinden af te zonderen en daardoor te 
bewijzen, dat er ten opzichte van het feit der bevruchting (conceptie) 
geen vergissing mogelijk was. Toch waren de artsen niet overtuigd, 
zij »achtten het eenvoudig voor absoluut onmogelijk dat er een ont- 
vangenis mogelijk was zonder de aanwezigheid van eenig uitwerpsel 
(excrementum) in welken vorm dan ook«. 
