DE BEZIELINGSTHEOE^IE. 
113 
Ik sta op een schoorsteen vol met roet 
En wijs aan den wind, hoe hij waaien moet. 
üe meeste natuurfilosofen zullen hef niet graag toegeven, ja, ver 
wegwerpen, dat zij dit verwijt verdienen, dat zij, in plaats van te 
vragen hoe de natuur is, gaan zeggen hoe zij wezen moet en toch 
kan de onbevooroordeelde waarnemer niets anders zien in hun werk. 
Het is juist de niet hoog genoeg te schatten verdienste van Hugo 
DE Vries toe, dat hij de biologie en haar hoofdprobleem, de ontwikke- 
lingsgeschiedenis, weer terugleidt in de goede baan. Alleen een scherp 
en nauwkeurig onderzoek, een onbevooroordeeld waarnemen, een 
proefondervindelijk toetsen van de verschijnsels der variabiliteit kan 
ons verder brengen. 
Het ergste van de heele geschiedenis is immers nog, en dat is ook 
van toepassing op het Lamarckisme in zijn oorspronkelijken vorm en 
op darwin’s teeltkeustheorie in al haar verschillende gedaanten, het 
ergste is nog, dat deze theorieën iets moeten verklaren, wat heele- 
mnal niet beslaat. Dit is het dogma, dat alles^ ieder orgaan, ieder 
kenmerk, iedere eigenschap, iedere levensuiting van levende wezens 
een aanpassing moet zijn aan de uit- of inwendige levensomstandig- 
heden. Oorspronkelijk gesteld door de anthropocentrische kerkleer, 
daarna overgenomen door Lamarck en Darwin, op de spits gedre- 
ven door Weissmam, houdt dit dwaalbegrip, deze teleologische voor- 
stelling nog altijd de geesten gevangen. 
Hoe ongedwongen het, »op andere wijze onverklaarbare verschijn- 
sel der aanpassing« zich laat verklaren, als wij op het standpunt der 
mutatietheorie van de Vries staan, wil ik ten slotte nog even aan- 
toonen met een aanhaling uit het jongste werk van onzen beroemden 
landgenoot : Plant breeding«. i) 
Het laatste hoofdstuk van dat boek is getiteld : »Over de geografische 
verspreiding der planten. « Daarin wordt, met geen tegenspraak toelaten- 
de klaarheid, uiteengezet, dat o.a. de woestijnplanten haarwonderlijke 
geschiktheid niet verkregen kunnen hebben tengevolge van en door 
den invloed der buitengewone omstandigheden, waaronder zij nu 
leven. Zij behooren tot geheel verschillende families, zijn onderling 
niet verwant, maar komen toch alle overeen door de in drie groepen 
te verdeelen kenmerken, die haar zoo verwonderlijk geschikt maken 
voor het leven in de woestijn. Hoe dit verschijnsel te verklaren? 
1) Een door mij bewerkte Nederlandsche vertaling daarvan zag dit 
voorjaar het licht bij H. D. Tjeenk Willink en Zoon te Haarlem. 
