128 
NICOLAAS WITSEN ALS MAECENAS. 
I 
HET LEVEN VAN WITSEN. 
Burgemeester Witsen zelf heeft de taak voor zijn geschiedschrijver 
vergemakkelijkt. Aan den avond zijns levens, toen zijne ambtelijke be- 
slommei'ingen minder werden, lustte het hem een terugblik te werpen 
op den afgelegden weg, en stelde hij zijne herinneringen te boek onder 
den titel : »kort verhaal van mijn levensloop tot den jaere 1711 en die 
van seventig mijns ouderdoms.(( 
Wij lezen daarin, dat de Witsen’s waren van een vermaard Am- 
sterdamsch geslacht, dat toen al eeuwen lang voorkwam op de 
regeeringslijsten dier stad. 
Zijn vader, Cornelis Jansz. Witsen, geboren in 1606, was sedert 
16J6 schepen, en tusschen 1653 en ’67 vier malen burgemeester van 
Amsterdam. Hij woonde op de Keizersgracht in het fraaie huis te- 
genover den toenmaligen schouwburg, dat hij in 1661 met groote 
kosten had laten bouwen. Hij was een bekende persoonlijkheid, ook 
om ’t aandeel dat hij nam in de ontwikkeling van den Nederland- 
schen handel en de ondersteuning van ontdekkingsreizen. Zoo is J. 
Nieuhof’s beroemd werk Reize naar China, dat in 1665 verscheen, 
aan hem opgedragen b en kreeg een Nedetlandsch fort aan de 
Ivoorkust, nu lang tot puin vervallen, naar hem den naarn »Witsen- 
burg(( of »Fort Witsencc Wij allen kennen dien mijnheer Witsen 
Sr. van aangezicht. Het is de stoere kapiteinsfiguur met den grooten 
St. Joris-beker in de hand, die gekonterfeit staat op den ))Schutters- 
maaltijd« van Bartholomeus van der Helst. Hij had vijf zonen, die 
allen zijn opgegroeid tot flinke dienaren van den Staat. Ik noem ze 
u: Cornelis Witsen, die in zijn jeugd naar ’t Heilige Land reisde 
(ter vervulling van het Nederlandsche consulaat te Aleppo), en later 
een dapper kapitein was in dienst der Algemeene Staten; Lambert 
W., die in Frankrijk om zijn moed geadeld werd; Johan W., die 
1) Van deze »Reize« bestaan ook Roogduitsche, Fransche en Latijnsche 
vertalingen. Aan N. W. is later opgedragen de beschrijving der Brasili- 
aansche zee- en landtreis, in 1640—49 deels onder graaf Johan Maürits 
van Nassau gedaan, doch eerst in 1682 beschreven. 
2) Voorts noemde Abel Tasman naar hem de »Witsen-reede« op N. 
Guinea, en de »Witsen-eilanden« bij van Diemensland. 
NaarN. W. doopte W. de Vlaming het »Witsen-eiiand« bij Nova Zembla. 
