130 
NICOLAAS WITSEN ALS MAECENAS. 
11 . 1 . dat de beroemdheid van onzen Joost van uen Vondel in verband 
staat met zijne stichting van het Vondelpark te Amsterdam! 
Onmiddellijk na VVitsen’s promotie kwam er in zijn leven een 
episode, die van groote beteekenis is geweest voor zijn verdere 
loopbaan. Hij mocht nl. als gezantschaps-secretaris vergezellen den 
heer J. Boreel, door de Staten-Generaal afgevaardigd naar den 
Czaar te Moscoii. Voor den jongen Witsen was deze verre reis, 
en het verblijf in de czarenstad, niet alleen een prachtig vervolg 
zijner academische opvoeding, maar tevens een goede leerschool in 
de diplomatie van die dagen, en, in ruimeren zin, eene oefening 
in het »hooren, zien, en zwijgen«, dat, naar een oud rijmpje zegt, 
))doet verstand verkrijgend. Bovendien was er nog iets, dat aan die 
Moscovische periode in Witsen’s leven bijzonder gewicht heeft ge- 
geven. Zóó diepen indruk maakte op den jongen man het bonte 
Aziatisch-Europeesch gewoel in Rusland’s oude hoofdstad, dat hij er 
voortaan het etsen grootendeels aan gaf, en de land- en volkenkunde 
van Rusland, bepaaldelijk van Russisch-Azië, zijn lievelingsstudie 
werd en bleef, zijn leven lang. In Moscou toch zijn toen reeds de 
grondslagen gelegd voor Nioolaas Witsen’s groot boek over »Noord- 
en Oost-Tartarije«, dat eerst ten tijde zijner grijsheid is verschenen, 
en ook heeft hij toen reeds de allereerste schets ontworpen zijner 
beroemde »Kaart van Tartarije«, die eerst jin 1687, dus ruim twintig 
jaren later, werd uitgegeven. 
(Daar wij den naam ))Tartarijec( hier herhaaldelijk zullen hooren, mag 
het opgemerkt zijn dat Tartarije of Tatarije niet is een scherp be- 
grensd geographisch begrip, maar eene aanduiding voor allé landen 
tezamen die in N. en W. Azië ten oosten van Rusland en ten wes- 
ten van China liggen. Ook N. W. bedoelt het zoo, blijkens de na- 
dere toelichting op het titelblad van zijn werk.) 
Inderdaad heeft Witsen zijne Russische reis wèl besteed, en hij 
heeft toen menige kennismaking voor het leven gedaan; zoo stamt 
uit dien tijd zijne vriendschap met den theoloog Winius, die hem 
later te Amsterdam bezocht, en met den patriarch Nikon (1605 — 1681), 
een beroemde Tolstoy-figuur dier dagen. 
Dat N.W. in later Jij d Rusland in liefde is blijven gedenken, blijkt 
ook wel daaruit, dat hij als burgemeester van Amsterdam de gelden 
bijeenbracht voor den bouw eener Nederlandsche kerk te Moscou. 
In dat kerkgebouw, nu in gebruik bij de Duitsche gemeente, prijkt 
nog altijd in dankbare herinnering een gedenksteen met Witsen’s 
wapen . 
Na zijne terugkomst van deze reis (welke drie jaren duurde), toog 
