134 
NICOLAAS WITSEN ALS MAECENAS. 
Wie in de geschiedboeken en archie,ven omstreeks den jare 1680 
zoekt, komt telkens den naam van Nicolaas Witsen tegen, en niet 
zelden in een bijzonder sympathiek verband. Ik doel hier niet op 
zijn politieken werkkring, en ook niet op zijn wetenschappelijken 
arbeid, doch wel op zijne vele »sociale(( bemoeiingen. Zoo VVitsen’s 
pogingen in het belang der als slaven gevangen gehouden Nederlanders 
in Algiers, zijn steun aan de Christelijke zending, en zeker ook wel 
zijne trouwe zorgen voor de Fransche réfugiés te Atnsterdam. 
Het is hekend, dat de bescherming der herwaarts uitgeweken Hu- 
genoten aan de industriëele ontwikkeling onzer hoofdstad zeer ten 
goede is gekomen; aan Witsen, die veel tot deze bescherming bij- 
droeg, is de schoone eerenaam toegekend van ï»consolator Gallorum 
afflictorum((. Er werd nl. eene commissie gevormd onder zijn voor- 
zitterschap, om de réfugiés op allerlei wijze te steunen, gelden voor 
gereedschappen en goederen voor te schieten en hun fabricaten aan 
te koopen, De Raad schonk hun, op W.’s voorstel, het burgerrecht 
en drie jaren lang vrijdom van alle stedelijke lasten. ‘ 
Gelukkiger dan velen, is W. reeds betrekkelijk jong in een ambt 
geplaatst, waarin hij veel goeds kon tot stand brengen: in 168*2 toch 
werd hij gekozen tot burgemeester van Amsterdam. Hem. in die ge- 
wichtige betrekking van nabij te volgen door vermelding zijner talrijke 
besognes in dienst van stad en staat, valt buiten het plan dezer 
schets en ook buiten mijne bevoegdheid : de uitvoerige geschiedver- 
halen zijn daarover na te lezen. 
In het jaar 1689 was Burgemeester Witsen lid van het Neder- 
landsch gezantschap, dat naar Londen kwam bij gelegenheid der 
verheffing van onzen Stadhouder tot Koning van Engeland. In Oud- 
Testamentischen trant wenschte Witsen zijn vorst toe:»de wijsheid 
van Salomo, het geluk van David, en de jaren van Methusalem.« 
Engeland’s Koning antwoordde hem »zeer minlijk, en zeide, dat hij, 
noch de Koningin, ooit vergeten zoude de weldaad, die de Republiek 
aan hen had gedaan, met het verleenen van assistentie, ten tijde 
als de Engelsche natie, naar alle apparentie, stond onderdrukt te 
worden. c( De Engelsche staatslieden zetten echter aan die dankbaar- 
1) »Dat het mag in gasetten geset werden het faveur dat men hen hier 
doet, dunkt ongeraden, om den Coning van Frankrijk niet te ofïen- 
ceeren.« Zoo luidde het voorzichtige P.S. bij dit Raadsbesluit. 
2) Macaulay meent, »that Witsen seems to have been selected for 
the purpose of proving to all Europe, that the long feud between the 
house of Orange and the cnief city of Holland was at an end.« 
