NICOLAAS WITSEN ALS MAECENAS. 
‘135 
heiflsbetuiging geenerlei kracht bij, en succes ten opzichte van de 
door de Staten gewenschte tractaten van bondgenootschap, liad 
Witsen’s missie niet: alle onderhandelingen gingen »den schild- 
padde tred« wegens »de ongefundeerde jalousie^ der Engelschen. Zoo 
kwam hij in verdrietelijkheid uit Engeland terug in de bezwaren 
van zijn moeilijk ambt, moeilijk vooral in onrustige tijden als 
die van het Amsterdamsch aansprekers-oproer (1696). Ter verpoo- 
zing was hij steeds bezig met het bijeenbrengen van bouwstoffen 
voor zijne reeds genoemde Aziatische kaart en zijn groot boek over 
Noord- en Oost-Tartarije, waarvan de eerste uitgave in 1697, de tweede 
in 1705 verscheen. Ik merk op, dat de verschijning van kaart ^ en 
boek voor geheel Europa een verrassing was, in de eerste plaats 
voor den Czaar van Moscovië zelf, die nooit zóóveel gegevens over 
zijn uitgestrekt Rijk bij elkander gebracht zag, als in ’t werk van 
dezen bij uitstek vlijtigen en kundigen Amsterdamschen regent. 
Tot een bijzonder aureool om Burgemeester Witsen’s eerbiedwaar- 
dig hoofd, is het geworden dat Czaar Peter de Groote naar Holland 
kwam met het duidelijk uitgesproken verlangen om daar den ver- 
maarden schrijver te leeren kennen ^ van het werk over »Scheeps- 
bouw«, tevens den ervaren geograaf, van wiens Tartaarsche kaart 
des Czaars afgezanten zich op hunne verre reizen met goed gevolg 
hadden bediend. * Inderdaad moet tijdens het bekende bezoek van 
1) Koning Willem bood N. W. later brieven van adeldom aan ; 
hij weigerde echter deze verheffing te aanvaarden, ook om geen afgunst 
in zijn vaderland te verwekken. 
2) Zeer geestig en vol lof, met een tikje ironie, is de brief dien de 
voorzitter der Royal Society (Sir R. Southwell) aan N. W. schreef 
over de Tartaarsche kaart. T Slot luidt aldus: als gij van dat tot dus- 
verre zoo duistere gebied uwe karteering als geloofwaardig kunt ver- 
dedigen, you need think no more of fame, bat onlij pray for humility, 
tracht dan niet naar meer beroemdheid, maar bid den Hemel om 
nederigheid. 
3) Mr. J. T. Bodel Nyenhuis schrijft t.a.p. blz. 259: »Het was deels 
het gevoel van dankbaarheid aan Witsen, deels het bewustzijn der voor- 
deelige handelsbetrekkingen, die onze Staat vooral in de zestiende eeuw 
met Rusland had aangeknoopt, welke des vorsten voorliefde voor ons 
vaderland grondvestten« . 
4) Over de Siberische kaarten der 17de eeuw schreef nog onlangs H. 
Michow in Zeitschr. f. Erdkunde 1908, 37. Er was te Moscou een 
officieel bureau, waarvan Andkëas Vinius de secretaris was, en dat 
o.a. den reiziger S. Remesow met kartographisch werk belastte. Ook 
