186 
NICOLAAS WITSEN ALS MAECENAS. 
den groeten Moscoviet aan ons land, in*1697 — 98, N. W. zijn raads- 
man geweest zijn, heeft hij in diens woning vertoefd, zijne uitgebreide 
verzameling van allerlei naturaliën uit Oost en West bezichtigd 
de wereldkaart samen met Burgemeester Witsen bestudeerd. Onge- 
twijfeld heeft deze den Czaar ook onderhouden over zijn lievelings- 
denkbeeld, alsnog den noord-oostelijken doortocht te doen opsporen: 
het aloude moeilijke zeevaardersplan, waarvan al de overwintering 
op Nova Zembla (1596) getuigt, doch dat eerst in onzen tijd door 
Nordenskiöld (1879) met de »Vega(( is ten uitvoer gebracht. 
In den 8sten zang van Jhr. Onno Zwier a^an Haren’s gedicht »de 
Geuzencc wordt des Czaars bezoek geschetst, of juister, verschijnt het 
in een droom aan den Zwijger als toppunt van zijn Holland’s toe- 
komstige glorie. De dichter geeft aan den Oranje-vorst de Hoop tot 
begeleidster; deze ontrolt hem een heerlijk tafereel van ’t bloeiende 
Amsterdam en laat daarin N. W. optreden. »Men ziet Oranje zich 
verheugeiK(, schrijft de dichter. Zóó zelfs, dat deze in strijd met zijn 
zwijgzamen aard zich vragende tot de Hoop wendt met eene breede 
ontboezeming: 
. . . .Wie is ’t dien ik zie zorgen 
Van daar het oost de frissche morgen 
In purp’ren glans naar ’t westen stiert. 
Tot daar de zon op ijs en klippen 
Van ver laat bleeke stralen glippen 
En ’t Noorderlicht de nachten siert? 
Hij ’s Witsen (zegt de Hoop) geheeten, 
Vermaard in stads- en staatsbewind! 
De jonge vorst bij hem gezeten 
Een wonder ’t geen men zelden vindt: 
Dien, onder paal en kring van ’t Noorden 
Europa’s kennissen bekoorden ; 
Die weg door ’t nutte zocht 'naar Faam! 
Die vroeg, hoe doet men handel bloeien, 
Hoe ’s wereld’s einden samen vloeien? 
Tot dit was Witsen’s geest bekwaam. 
Michow neemt als waarschijnlijk aan, dat N. Witsen een belangrijk 
deel had aan deze kaarten, die met Nederlandsche, uit het Eussisch 
vertaalde opschriften voorzien zijn. 
1) In het 2de deel dezer schets komen wij terug op N. W.’s natura- 
liën-kabinet. 
