vss 
NICOLAAS WITSEN ALS MAECENAS. 
zijne herhaalde bezoeken aan het afgelegen Urk, van welk eiland hij 
narnens Amstei'dam ambachtsheer was, en waar hij nog in 1710 
kwam in oogenschouw nemen de herstelling van den vuurtoren, en in 
1716 de vernieuwing der kerk. Dat de liefde tot kartographie hem 
ook als grijsaard is bijgebleven, bewijst eene werkelijk zeer fraaie 
kaart van Texel en Vliestroom, hoofd zakelijk bewerkt naar zijne 
eigen peilingen als commissaris voor de pilotage (loodswezen) en 
meester van de lands veeren. In de Amsterdamsche boekerij kan 
men van die kaart de uitgaven van 1708 en 1714 raadplegen : het 
is een lust ze te aanschouwen. 
Op 10 Augustus 1717 is Burgemeester Witsen, 76 jaren oud, te 
Amsterdam overleden; de overlevering zegt, dat Czaar Peter, die 
toen andermaal, nu met zijne gemalin Catharina, te Amsterdam 
vertoefde, aan het sterfbed van zijn ouden vriend heeft gestaan. 
WiTSEX ligt begraven niet in de hoofdstad, maar in ’t vriendelijk 
kerkje van Egmond op den Hoef, welk dorp aan de Witsens toe- 
behoorde. Een latijnsch opschrift van het gedenkteeken i dat boven 
zijn graf staat, geeft zijn lijfspreuk te lezen : Labor omnia vincit, 
arbeid overwint alles, en roemt hem terecht als beoefenaar en be- 
schermer van letteren, kunst en wetenschap. 
Voor W. werd in de stad zijner inwoning het »Saxa loquuntur<j: 
bevestigd. Men vindt nl. zijn naam geschreven op een gedenksteen 
aan een der Amsterdamsche bruggen, de eerste als men van het 
Centraal-station de stad langs het Damrak binnengaat. Ook moet er 
nog een VViTSEN-gedenksteen zijn aan de vestingweiken te Naarden, 
een en ander als bewijzen voor zijne werkzaamheid in zake de water- 
keering en de verdediging van Amsterdam : twee stadsbelangen, 
waarmede hij door zijne studiën bijzonder wel vertrouwd was. Dat 
eene Amsterdamsche kade en een straat naar Niculaas Witsen heet, 
is bekend; ook hebben verschillende Nederlandsche koopvaardij- 
schepen, en ook reedeiijen, in vroeger en later tijd zijn naam 
gevoerd. 
1) Eene beschrijving van het grafmonument komt voor in de Navorscher, 
IV (1854), blz, 275. De inscriptie bevat o.a. de volgende regels: De 
universa patria optime meriti, elegantiorurn denique literarum cultoris 
eximii. Omnium qui illas amant suspiciunt colunt. Maecenatis optimi 
maximi 
