NICOLAAS WITSEN ALS MAECENAS. 
15t> 
Strekken; daaruit en op allerlei andere wijzen merken wij de vrij- 
gevigheid van zijn Maecenaat. ^ 
WiTSEN is het, die Cornelis de Bruijn schraagt in zijne reizen 
door de Levant en Turkestan tot Indië, die P. Kolbe helpt diens 
beschrijving van Kaap de Goede Hoop uit te geven, die J. Tollius 
ondersteunt in diens oudheidkundige studiën, die IJsbrand Ide’s 
reis naar China in druk laat verschijnen, die H. Nieuhof’s Brazili- 
aansche reis bevordert, die D. Bosboom van steenhouwersknecht op- 
helpt tot schilder, die het K. P. Thunberg mogelijk maakt zijn 
botanischen tocht naar Japan te volbrengen 2, kortom, die telkens 
weder klaar staat om zijn gezag en zijn rijkdom in dienst der wetenschap 
te stellen, die blaakt van een nobel enthousiasme voor iedere uit- 
breiding van menschelijke kennis^. 
In de brieven van later leeftijd moge hij zich ietwat zwaartillend 
toonen, klagend vaak dat zijne goede plannen verijdeld werden door de 
onbekwaamheid en drankzucht der uitvoerders, en mokkend over den 
bekrompen mercantilen geest in Indië ‘‘en ook hier te lande, — toch leeft 
nog in den grijsaard voort het heilig vuur zijner jongelingsjaren en be- 
houdt hij de ruimte van blik, die hem reeds in zijne jeugd kenmerkte, 
en die hem bij zijne gelukkige uitwendige levensomstandigheden ge- 
maakt heeft tot den Maecenas van het edelst type 
1) De meeste Grieksche en Romeinsche voorwerpen, door N.W. bij- 
eengebracht, zijn later na allerlei omzwervingen in de veilige haven van 
’s Jtijksmuseum van Oudheden te Leiden beland. 
2) Het is uit dankbaarheid daarvoor, dat Thunberg eene Kaapsche 
plant met trossen van fraaie blauwe bloemen Witsenia corynihosa doopte; 
zij is afgebeeld in Curt. Mag. t. 895 en Smith Exot. t. 68. Het is eene 
Iridea, die vroeger vaker dan tegenwoordig in onze tuinen gekweekt 
werd, vooral de verscheidenheid met groote bloemen in een lange aar 
[Witsenia major). 
3) Een opsomming der talrijke geschriften, aan N. W. opgedragen, 
vindt men in de voortreffelijke studie van Mr. Bodel Nyenhuis, hier- 
voren op blz. 139 genoemd. 
4) Zoo in een brief aan Cüperus in 1712 : »Wat vraagt UEd. naar geleerde 
curieusheid van Indië. Neen, heer, het is alleen geld en geen weten- 
schap die onze luiden zoeken aldaar; ’t geen is te beklagen«. 
5) Een kostelijk erfstuk van Witsen’s wetenschappelijk Maecenaat is in 
’t bezit van Teyler’s Stichting te Haarlem. Het is eene verzameling van uit- 
muntende teekeninyen van Javaansche planten, op Java naar de natuur 
geteekend en gekleurd op last en op kosten van N. Witsen, en in 1700 
naar Europa gekomen. Zij bevat 232 platen, waarvan de herkomst vol- 
komen vast staat: immers op ’t eerste blad is deze in Witsen’s hand- 
