HANDEXEMPLAAR ZIJNER ))PRINCIPIA«. 
167 
van het Tweede Boek p. 380 der Prmcipia, waarin Newton tot de 
uitkomst geraakt, dat de snelheid van uitvloeiing v van water door 
een nauwe opening in den bodem van een vat, dat tot de hoogte A 
met de vloeistof is gevuld, zou worden uitgedrukt door de betrekking 
v"—g A, als g de versnelling der zwaartekracht voorstelt, waaruit, zooals 
Newton uitdrukkelijk vermeldt, zou volgen dat het water, met de 
uitvloeiïngssnelheid opspuitende, slechts de helft van de hoogte van 
den waterspiegel zou bereiken. 
Huijgens merkt terecht op dat deze uitkomst ongerijmd is en moet 
luiden v*=2g A; en dat de waarde van de uitvloeiïngssnelheid alleen 
kan verkregen worden uit het beginsel dat het water met de ver- 
kregene snelheid weder moet kunnen opstijgen tot dezelfde hoogte 
waarvan het verdwenen is, d. i. tot den waterspiegel. Het door 
Huijgens bedoelde beginsel is geen ander dan hetgeen thans het be- 
ginsel van ■ het behoud van arbeidsvermogen heet, en hetwelk in 
Huijgens’ 16 jaren vroeger verschenen Horologium Oscillatorium 
herhaaldelijk de grondslag van Huygens’ bewijsvoeringen was. 
Men heeft in den laatsten tijd, toegevende aan de neiging om 
groote mannen van wetenschap voor wie men zekere, meestal natio- 
nale, voorliefde gevoelt, als uitvinders te huldigen van alles wat maar 
met eenigen schijn van grond uit hunne woorden is af te leiden, 
ook aan Newton de eer toegekend het beginsel van het behoud 
van arbeidsvermogen te hebben uitgedacht. Huygens’ critiek op de 
37® Propositie van het Tweede Boek der Principia bewijst reeds 
op zichzelve dat Huygens; het beginsel in toepassing bracht, toen 
Newton het niet kende. 
Haarlem, 2 Februari 1909. 
