174 
EEN NIEUW MIDDEL TOT ONDERZOEK DER 
Onder deze omstandigheden lag het voor de hand het veel goed- 
koopere en volkomen gevaarlooze middel toe te passen, dat sedert 
dien tijd de oorzaak is geweest van een grooten vooruitgang der 
weerkunde. Wij bedoelen de z.g. meteorologische luchtballons, die 
tegenwoordig op tweederlei manieren worden gebruikt, nl. als dragers 
van zelfregistreerende instrumenten, die in hoogere luchtlagen worden 
opgevoerd, of als vrije ballons, die met behulp van kijkers worden ge- 
observeerd en daardoor dienen als aanwijzers voor de richting der 
luchtstroomen op groote hoogten. 
Ook zelfs deze hulpmiddelen zijn niet toereikend om de hoogste 
lagen van den dampkidng te onderzoeken. Tot nog toe bereikten de 
vrije meteorologische ballons geen grooter hoogten dan ongeveer 28 
duizend meter. 
Om de atmosfeer op nog grooter hoogten te onderzoeken kan men 
gebruik maken van sommige lichtverschijnselen, waaruit eenige ge- 
volgtrekkingen te maken zijn omtrent den meteorologischen toe- 
stand dier hoogere luchtlagen, waarin deze verschijnselen optreden. 
Morgen- en avondrood, poollicht, rayons crépusculaires, schemerings- 
verschijnselen in het algemeen kunnen alle iets leeren omtrent 
samenstelling, dichtheid en natuurkundige eigenschappen der hoogste 
luchtlagen, maar omtrent beweging daarvan leeren zij niets. 
Het nieuwste hulpmiddel om iets te weten te komen van de be- 
weging in de bovenste luchtlagen heeft Prof. C. C. Trowbridge ge- 
vonden in de lichtende staarten, die sommige meteoi-en nalaten. 
Deze geleerde zegt daarvan o.,a. het volgende: »l)e stelselmatige waar- 
neming en bestudeering der meteoor-staarten is van zeer veel belang 
voor de meteorologie, want zij is het eenige middel waardoor de 
aanwezigheid, zoowel als de richting en snelheid van beweging van 
luchtstroomingen op zeer groote hoogten boven de aardoppervlakte 
kan worden vastgesteld. In deze richting is w’einig, of in het geheel 
geen stelselmatige ai'beid verricht. c 
Vele astronomen, die zich met de waarneming van ))vallende sterrencc 
bezig hielden, hebben een aantal aanteekeningen gemaakt omtrent 
bijzonderheden van de beweging dezer lichtende meteoor-staarten, 
die als lichtende, phosphoresceerende wolkjes zoowel bij nacht als 
bij dag kunnen worden waargenomen. Trowbridge noemt onder hen, 
die vele meteoor-staarten hebben waargenomen als de voornaamsten : 
W. F. Denning, A. I. Herschel, in Kmzeland, en H. A. Newton, 
C. A. Yong en E E. Barnard in de Vei-eenigde Staten. Overigens 
zijn in verschillende astronomische tijilschriften. maar ook in andere 
werken, een aantal merkwaardige gevallen van w^aai-genomen meteoor- 
