EEN „RAADSEL”, DAT GEEN RAADSEL IS. 
Ln de Mei-aflevering van dit tijdschrift komt onder den titel »Het 
raadsel van Trinil(( een opstel voor geteekend J. IIendr. v. Balen, 
dat, buiten de schuld van den schrijver, zoo belangrijke onjuistheden 
bevat, dat het in het belang van den lezer, die naar waarheid wenscht 
ingelicht te worden, wel beter ongeschreven ware gebleven. 
Het berust toch vooral op de mededeelingen door den Duitschen 
(niet Nederlandschen) geoloog Dr. Carthaüs in verschillende bladen 
gedaan over menschelijke artefacten, waartegen de secretaris der 
Berlijnsche Akademie van Wetenschappen, Waldeyer, zich indertijd 
reeds genoopt heeft gevoeld openlijk te waarschuwen. Nu ik dooi- 
de vriendelijkheid dier Akademie in de gelegenheid werd gesteld de 
in het Geologisch- palaeontologisch Museum te Berlijn bewaarde 
collectie der Duitsche opgravingen te Trinil, wier inhoud en omvang 
ongeveer beantwoordt aan wat ik in een jaar tijds pleegde te ver- 
zamelen, nauwkeurig te bezichtigen, acht ik mij verplicht te verklaren, 
dat onder de beende. en geen enkel stuk is, dat men als door een 
praehistorischen mensch bewerkt of aangebrand zou kunnen houden. 
De »naalden(( en ))priemen« zijn bijvoorbeeld eenvoudig natuurlijke, 
onbewei'kte, vischstekels en geheel gelijke gebroken, ))gespleten«, 
))geslepen« en schijnbaar verkoolde, inderdaad door een andere 
oorzaak (impraegnatie met ijzerkies) zwart gekleurde beenderen, als 
waarop Dr. Carthaüs zich beriep, waren mij sedert lang van Trinil 
bekend. Ook had ik omtrent hun natuurlijk ontstaan reeds volkomen 
dezelfde meening uitgesproken als de Berlijnsche hoofdbewerker der 
collectie, Dr. Stremme, onafhankelijk van mij, bleek te bezitten. Al 
die dingen zijn duidelijk genoeg zonder een praehistorischen mensch 
te verklaren. Doch ook de stukjes houtskool bewijzen niets voor het 
bestaan van een menschelijk wezen. Hout kan immers door natuur- 
lijke oorzaken verbranden en het is geenszins bevreemdend, dat in 
vulkanische tullen wel eens wat houtskool gevonden wordt. 
Dr. Stremme en ook de Directeur van het Museum, Prof. Branga, 
machtigen mij namens hen te verklaren, dat zij omtrent dat alles 
volkomen mijne hier uitgesproken overtuiging deelen. 
Waar dus door niets bewezen is, dat naast Pithecanthropus ook 
reeds een meer menschachtig wezen leefde, kan het bestaan van 
eerstgenoemde daaraan niets raadselachtigs ontleenen. 
EUG. DUBOIS. 
