CHARLES DARWIN. 
289 
beslist gevaarlijk boek en zelfs geleerden, die geen beter slijk heb- 
ben om meê te werpen, halen verouderde schrijvers aan orn te be- 
wyzen, dat de schrijver zelf niet beter dan een aap is ; terwijl alle 
wijsgeerige denkers het begroeten als een echt nieuwerwetsch schiet- 
geweer in het tuighuis van het liberalisme en alle bevoegde natu- 
ralisten en physiologen, wat zij ook mogen denken van de verre 
toekomst der medegedeelde leerstellingen, erkennen dat het werk» 
waarin zij vervat zijn, eene degelijke bijdrage is tot onze kennis en 
dat het een nieuw tijdperk in de natuurlijke historie inwijdt.cc 
Toch voorzag Huxleï veel tegenkanting en hij bereidde Darwin 
hierop voor, hem tevens van zijn persoonlijken steun verzekerende. 
»Ik vertrouw, dat gij geenerlei wrevel of verdriet bij u zult laten 
opkomen van wege den grooten smaad en de vele verdraaide voor- 
stellingen, die, zoo ik mij niet zeer vergis, u te wachten staan. Gij 
kunt er op aan, dat gij de altijd durende dankbaarheid van alle 
denkende menschen verdiend hebt; en wat de straathonden betreft, 
die zullen blaffen en keffen, moet gij er aan denken, dat in elk ge- 
val enkele uwer vrienden met eene hoeveelheid strijdvaardigheid zijn 
toegerust, die (hoewel gij ze dikwijls en terecht gegispt hebt) u 
goed te pas kan komen. Ik scherp alvast klauwen en bek om klaar 
te zijn.« 
Op het oordeel van Huxley b den scherpzinnigen en nauwkeuri- 
gen zoöloog, als Darwin in de praktijk gevormd op zijne reis met 
de Rattlesnake van 1846 — 1850, stelde Darwin veel prijs. Toen hij 
Huxley een exemplaar van zijn »Origin(( zond, schreef hij er bij : 
))het is verre van mij te hopen, dat ik u tot vele mijner ketterijen 
zou bekeeren ; doch indien gij en nog een paar anderen meent, dat 
ik over het geheel op den goeden weg ben, zal ik mij weinig be- 
kreunen om hetgeen de groote hoop der naturalisten mag denken. « 
En aan Wallage schreef hij: »als ik Huxley kan bekeeren, zal ik 
tevreden zijn.« Welnu, Huxley v/as bekeerd; Darwin’s boek had 
hem volkomen overtuigd van het feit der afstamming, en de ^natuur- 
lijke teeltkeus® aanvaardde hij als eene »ware oorzaak voor het vóórt- 
brengen van soorten.® Onder Huxley’s bezwaren verdient vermelding, 
dat hij Darwin ’s uitspraak, dat de natuur geen sprongen maakt, al 
te volstrekt vond, waardoor hij zich zonder, noodzaak moeilijkheden 
had bereid, die, door met meer voorbehoud te spreken, voorkomen 
zouden zijn. 
Darwin was over Huxley’s instemming zoo gelukkig, dat hij hem 
h Thomas Henry Huxley', geb. 4 Mei 1825; gest. 29 Juni 1895. 
