DE JONGSTE TAK DER PHYSISCHE CHEMIE. 
351 
staan. Er ontwikkelen zich dan metaaldampen, die plotseling verdicht 
en in uiterst fijn verdeelden toestand door de vloeistof, die ook een 
sol heet, verdeeld worden. Zulke sols zijn dan naar de metalen, die 
gebruikt zijn, verschillend gekleurd. De platina-sol is zwart. Voor 
het ongewapende oog en zelfs onder het mikroskoop vertonnen zij 
zich als gewone oplossingen; er zijn zoo geen vaste deeltjes in te 
herkennen en de gewone filtratie-middelen toonen ze evenmin aan. 
De chemische methoden, die zulke dispersies of sols, vaak van 
hoogen dispersie-graad opleveren, zijn veel en velerlei. Neerslagen van 
sulfiden en van andere verbindingen gaan bij langdurig uitwasschen 
door de filters beenden vormen dan de genoemde sols. Door'reductie 
van metaalzouten in oplossingen kan men zeer fraaie metaal-sols ver- 
krijgen. Als reductiemiddelen kunnen aldehyden, hydrazine, suikers 
en tal van andere stoffen dienen. Faraday bereidde zoo reeds een 
roode coüoïdale oplossing van goud . Daartoe behoort ook het bekende 
goudpurper van Cassius, dat gevormd wordt, als stannochloride werkt 
op de oplossing van een goudzout. Den eersten stap op dezen weg deed 
Carey-Lea. De fraaie roodgekleurde zilver-sols, die hij bereidde door 
uit zilverzouten in oplossing door organische reductie-middelen het 
zilver af te scheiden, baarden niet weinig opzien. Zij vestigden de 
aandacht van de natuurkundigen op deze nieuwe orde van verschijn- 
selen en gaven aanleiding tot stelselmatige onderzoekingen op dit 
gebied. Carey-Lea meende nog te doen te hebben met allotro- 
pische toestanden. Thans kan men zeggen, dat langs chemischen 
weg bijna elke stof in den colloïdalen toestand is af te scheiden. Aan von 
Weimarn is het onlangs gelukt zelfs stoffen als bariumsulfaat colloï- 
daal te verkrijgen. 
Tot een ander type van colloïdale stoffen behooren die, welke in 
tegenstelling met de bovengenoemde dispersies dispersoïde emulsies 
of emulsoïden genoemd worden Een algemeen bekend voorbeeld van 
een emulsie is melk. In het zoogenaamde serum zweven uiterst kleine 
boterbolletjes, voor het bloote oog onzichtbaar. Verdunde afgeroomde 
melk ondergaat bij het filtreeren door een Pasteur-kaars verandering ; 
zij wordt helder. Merkwaardig is het, dat naen er onlangs in geslaagd 
is de boterbolletjes in de melk nog veel fyner te verdeelen. De melk 
wordt te dien einde met kracht gespoten tegen een vaste gepolijste 
oppervlakte van achaat. De verandering is verrassend. Met de sterkste 
mikroskopische vergrooting kan men er nagenoeg geen bolletjes 
meer in ontdekken. Afscheiding van room heeft niet meer plaats, 
afroomen is niet meer mogelijk. De zaak heeft dan ook beteekenis 
voor de praktijk. Emulsies als melk, die men gemakkelijk kunst- 
