352 
DE JONGSTE TAK DER PHYSISCHE CHEMIE. 
matig kan verkrijgen door water met wat (iets zure) olie en een spoor 
kaliumcarbonaat te schudden, zijn echter nog niet de beste vertegen- 
woordigers van het type. Daai’voor moeten gelden opgeloste gelatine, 
bloedserum, het zoogenaamde wit van het ei en alle belangrijke 
eiwuthoudende vloeistoffen van het levend plantaardig en dierlijk 
lichaam. Op anorganisch gebied is hier de sol van kiezelzuur te 
noemen, die men o. a. verkrijgt door waterglas metjovermaat van zout- 
zuur te vermengen en in een dialysator van zoutzuur en kalium- 
zouten te bevrijden. Zijn de eerstgenoemde, de dispersies, bijna uit- 
sluitend kunstproducten, de laatste — de emulsies — w'orden in 
groote verscheidenheid door de natuur zelf voortgebracht. Wij kun- 
nen ze ten opzichte van elkandei- eerst nauwkeurig kenschetsen, 
nadat wij de eigenschappen hebben leeren kennen. 
Het is thans een uitgemaakte zaak, dat alle colloïdale stoffen uit 
twee of meer fasen bestaan; waarvoor dan de verschillende combi- 
naties van vast, vloeibaar en gasvormig kunnen optreden. Wij be- 
schouwen echter alleen de combinaties van vaste en vloeibare fasen. 
De fasen-quaestie was een belangrijk punt, waarover veel is gestreden. 
De dispersies moet men zich voorstellen als vloeistoffen, waarin 
vaste deeltjes zweven, terwijl de laatste in de emulsies door drop- 
peltjes vervangen zijn. De deeltjes bij de dispersies zijn stoffelijk 
geheel verschillend van het dispersie- middel — de vloeistof — ter- 
wijl bij de ' emulsies in het algemeen beiden uit dezelfde bestand- 
deelen bestaan; en dit wel zoo, dat de droppeltjes van de vloeistof 
— het dispersie-middel — wat van de disperse stof en de laatste w'at 
van de eerste in zich opgenomen heeft. Men denke daarbij aan de 
twee oplossingen, die ontstaan bij de aanraking van aether en water. 
Melk is dus meer als een overgang van het ééne type tot het 
andere te beschouwden. 
Een sol is een vloeistof met vaste of vloeibare, zelfs onder het 
mikroskoop onzichtbare deeltjes. Hoe bewijst men het bestaan der 
laatste ? 
In de eerste plaats door het bekende Tyndall-verschijnsel. Een 
zonnestraal, door een opening in een donkere kamer tredend, teekeni 
zijn w'eg at doorj een dwarrelde menigte lichtende stofjes. De laat- 
ste zijn voor het rneerendeel veel fijner dan zij schijnen. Wat men 
ziet is niet het lichtend stofje zelf, althans niet de kleinste, 
maai een schijfje, dat door de zoogenaamde buiging van het licht 
ontstaat. Zulke lichtschijfjes worden gezien, als een lichtstraal deeltjes 
treft, die klein zijn in vergelijking met de golflengte van het licht; 
het best, als men zich plaatst in een[richting, loodrecht op den lichtstraal. 
