DE JONGSTE TAK DER PHYSISCHE CHEMIE. 
853 
Zijn <ie deeltjes zeer klein, dan is het diflfuse licht, dat zij op 
genoemde wijze uitstralen, blauwachtig; het is tevens meer of min- 
der volledig gepolariseerd. Het blauwe verschiet van ver afgelegen 
bergen, het blauw van hoogopspattende fonteinen, ja zelfs de blauwe 
hemel boven ons hebben die tint te danken aan terugkaatsing van 
’t licht tegen fijne stofdeeltjes in de atmosfeer, wellicht ten deele 
tegen de moleculen van de gasvormige bestanddeelen er van. Zsig- 
MONDY en SiEDENTOPF kwamen op het denkbeeld om dit verschijnsel 
toe te passen op het onderzoek der colloïden en daarbij het mikros- 
koop te gebruiken. Een bepaalde inrichting stelde hen in staat, om 
in het mikroskopisch veld een lichtstraal van groote intensiteit door 
colloïdale vloeistoffen te laten gaan. De vaste deeltjes en de drop- 
peltjes vertoonden zich dan als lichtende punten of schijfjes. Een vernuf- 
tige methode stelde hen zelfs in staat, om het aantal dier deeltjes en 
droppeltjes, in een bepaald volume aanwezig, te tellen en hunne 
afmetingen te bepalen. Zulk een inrichting heet een ultramikrosJcoop. 
Vloeistoffen, die onder het ultrarnikroskoop geen afzonderlijke deel- 
tjes vertoonen, noemt men optisch ledig. Groot en duidelijk was 
het aantal deeltjes der disperse stof bij dispersies, klein van stuk 
en gering in aantal bleken zij te zijn bij de colloïdale emulsies. 
Veelal zag men daarbij niet meer dan diffuse lichtkegels. Zsigmondy 
paste de methode het eerst toe op zijn merkwaardige roode goud- 
robijnglazen. Hier was glas het dispersie-middel. In den glasvloed 
werd een kleine hoeveelheid van een goudpraeparaat gebracht. Na 
bekoeling werd het nog kleurlooze glas voorzichtig verwarmd en nu 
had de reductie plaats, waardoor het goud in uiterst fijne deeltjes 
werd afgescheiden en de prachtige goudrobijnglazen ontstonden. 
Het is merkwaardig, dat kleurloos glas ook door radiumstralen ge- 
kleurd wordt. De blauwe kleur, die bij klipzout soms wordt aan- 
getroffen, schrijft men toe aan natrium deeltjes, die als disperse stof 
er in aanwezig zijn. 
Het ultrarnikroskoop stelt ons in staat, om met electrische ver- 
lichting deeltjes van 15 middellijn nog waar te nemen, ter- 
wijl met zonlicht deeltjes van ^ nog zichtbaar worden. Met de 
beste mikroskopen houdt het waarnemen bij afmetingen van 100 
uy. op. Uit den aard van het licht zelf vloeit het voort, dat van 
kleinere deeltjes geen scherpe beelden meer gevormd kunnen wor- 
den. Dit is een gevolg van de buiging en verstrooiing van het licht. 
Het ultrarnikroskoop gaat verder, maar geeft ook geen eigenlijke beelden. 
*) Een raikromillimeter (yy) is een millioenste, een mikron (y) een 
duizendste millimeter. 
