354 
DE JONGSTE TAK DER PHISISCHE CHEMIE. 
Naar den dispersie-graad onderscheidt men de dispersoïden in 
grove dispersies, colloïdale en moleculair (ion) disperse stelsels, naar- 
mate de grootte der disperse fase meer dan 100 tusschen 400 en 
1 U.U.. of kleiner dan 1 utx. is. 
Mikroskopisch zichtbare deeltjes heeten mikronen-, deeltjes nog waar- 
neembaar met het ultramikroskoop suhmikronen, terwijl men bij 
moleculaire afmetingen van amikronen spreekt. De laatste zullen dus 
voor mikroskopische waarneming wel altijd ontoegankelijk blijven. 
Ondertusschen zijn wij met onze metingen de moleculaire dimen- 
sies dicht genaderd. 
Volgens Wiener heeft de dunste zilverspiegel, die nog kenbaar 
is te maken, een dikte van 0,2 gg.. en volgens Fisscher is de dun- 
ste olielaag, die een vloeistof bedekken kan, 0,3 g.u dik ; terwijl 
BrEdig uitmaakte, dat de dikte van de dunste kwiklaag, die nog 
katalytisch werkte op waterstofperoxyde, 0,3 tot 1,5 uu bedroeg. 
De wanddikte van een zeepbel kan tot 5 yy. afnemen. Een be- 
rekening van Thomson geeft als uiterste grens daarvoor 0,1 yy. 
Wij zijn hier dus niet ver verwijderd van de moleculaire dimensies. 
Lobry de Bruyn berekende op grond van zijn proeven de middel- 
lijn van zetm.eel moleculen op 5 uu. 
Trouwens na veel discussies is men ’t vrij wel eens geworden, 
dat er geen scherpe grens bestaat tusschen gewone oplossingen en 
colloïdale vloeistoffen. De grove colloïdale suspensies gaan onafgebro- 
ken over in de colloïdale emulsies en de gewone oplossingen. In de 
laatste heeft de dispersiegraad zijn maximum bereikt — men noemt 
ze moleculaire dispersoïden — al men althans de splitsing in ionen 
— de ionen dispersoïden — buiten rekening laat. Op de gewone 
oplossingen valt hiermede een merkwaardig licht, die vele eigen- 
schappen er van begrijpelijk maakt. Als laatste term van twee 
fasige stelsels kan men ze echter als éénfasig blijven definieeren, 
omdat de disperse (de opgeloste) stof nog op geenerlei wijze in de 
oplossing direkt zichtbaar gemaakt is kunnen worden. 
Met het oog op de wisselwerking, die bij emulsoïden tusschen 
disperse stof en dispersie-middel bestaat, heeft Freundlich de laatste 
ook lyophile de dispersies lyophobe colloïden genoemd. 
Door bijna *) alle onderzoekers op dit gebied worden de colloïden 
*) VoN Weimarn verdedigt de stelling, dat alle suspensoïden en 
emulsoïden een kristallijne natuur hebben. Volgens hem bestaat er 
geen amorphe niet-vectoriale colloïdale toestand der stof. Aannemelijk 
is het standpunt niet. Bij gassen en de meeste vloeistoffen zoekt men 
te vergeefs naar vectoriale eigenschappen. Wel gaan vele colloïden ge- 
makkelijk in den kristallijnen toestand over. 
