DE JONGSTE TAK DER PHYSISCHE CHEMIE 
.357 
eerste en voornaamste plaats gekenmerkt zijn door een verbazend groote 
ontwikkeling van de oppervlakte als een gevolg van de vergaande ver- 
deeling der disperse stof. Om hiervan een aanschouwelijke voorstelling 
te geven stelle men zich een kube voor, waarvan elk der ribben 
1 cM. lang is. Het oppervlak er van is dan 6 ciVH. Verdeelen wij nu 
die kube in kleinere, waarvan de ribben een lengte van 0,1 cM. 
hebben, dan wordt het totale oppervlak reeds 60 cM*. Gaan wij zoo 
voort, de kuben telkens zoo verdeelend, dat de ribben der nieuw 
gevormde der lengte hebben van de voorafgaanden, dan is het 
oppervlak reeds 6000^ cM^. geworden, als de ribbe de grootte van 
1 g verkregen heeft. Wordt zij 10 g g, de afmeting der kleinste 
deeltjes, die zich met het ultramikroskoop nog laten ontdekken, dan 
zou de totale oppervlakte niet minder bedragen dan 60 De zetmeel 
moleculen van Lobry de Bruyn van 5 g g middellijn, in drogen toe- 
stand in één cM®. aanwezig, hadden dan een totale oppervlakte van 
eenige 100 M^. en de middellijn der moleculen van opgeloste kris- 
tallijne stoffen op 0.01 a stellend, zou het oppervlak der moleculen 
van 1 cM^. opgeloste stof meerdere vierkante kilometers bedragen. 
Welk een eigenaardig licht werpt zulk een beschouwing op oplossin- 
gen en op de onderstelling van den moleculairen bouw der stof 
in het algemeen. Zij beteekent niet anders dan een ontzaggelijke 
groote ontwikkeling van de oppervlakte van een gegeven stofmassa 
en van de oppervlakte energie. Uit een nieuw en beteekenisvol oog- 
punt wordt het standpunt der atomisten hiermede bezien. 
De overeenkomst en het verschil tusschen echte oplossingen en 
de beide typen van colloïdale vloeistoffen teekenen zich duidelijk af 
in de oppervlakte spanningen. In ’t algemeen, zooals talrijke bepa- 
lingen aan wij zen, verschilt de oppervlaktespanning van de oplossing 
van die van het zuivere oplosmiddel. De meeste anorganische zou- 
ten verhoogen de oppervlakte spanning van het water. 
Grove suspensies en colloïdaal opgeloste m.etalen veranderen de 
oppervlakte spanning niet of uiterst weinig. Dit gaf soms het mid- 
del aan de hand om uit te maken, of in water opgenomen kleur- 
stoffen echte oplossingen of colloïdale vloeistoffen waren. Bij het 
tweede type der colloïden, de emulsies of lyophile, is de oppervlakte- 
spanning verschillend van die van het dispersie-middel, meestal is 
de eerste lager dan de laatste. Er zijn echter stoffen, die in lyophilen 
colloïdalen staat de oppervlaktespanning van het water verhoogen, 
o.a. Arabische gom. De drie verschillende termen der reeks, de 
colloïdale dispersies, de emulsies en de echte oplossingen woorden 
ook door de oppervlaktespanning duidelijk getypeerd. 
