364 
DE JONGSTE TAK DER PHYSISCHE CHEMIR. 
met gelijknamig geladene niet het geval is. Het verschijnsel der ge- 
noemde stroomleiding door de suspensies heet kataphorese. De snel- 
heid der disperse stof in den stroombaan (Wanderungsgeschwindig- 
keit) is op verschillende wijzen bepaald. In den laatsten tijd wordt 
het niet onwaarschijnlijk geacht, dat de electrolyten, die de disperse 
fase vasthoudt, de voorwaarden voor het tot stand komen der 
kataphorese zijn. Het verifieeren is hier bezwaarlijk, omdat men 
met volkomen electrolytvrije sols, zoo zij al bestaan kunnen, niet 
geexperimenteerd heeft. 
Tegenover de electriciteit gedragen de colloïdale emulsies zich in 
’t algemeen anders dan de dispersies, al wordt de continuïteit ook 
hier niet geheel verbroken. De electrische ladingen zijn hier ont- 
brekend of zw’ak. Dit is begrijpelijk. De beide fasen zijn feitelijk 
wederkeerige oplossingen van disperse stof en dispersie-middel in 
elkander; groote potentiaalverschillen zijn daartusschen niet te ver- 
wachten. Pauli vond bij door dialyse goed gereinigd serum-eiwit 
in het geheel geen electrische ladingen meer en ook geen kata- 
phorese. Bij een kiezelzuur- en gelatine-sol vonden Whitney en 
Blake een aanvankelijke zwakke verplaatsingssnelheid der deeltjes 
in den stroom, die echter spoedig gestoord werd. Bij een kiezel- 
zuur-sol veranderde de richting der verplaatsing tijdelijk zelfs. Kleine 
toevoegselen kunnen het teeken der lading geheel veranderen. Een 
spoor alkali maakt eiwit negatief, een spoor zuur positief ge- 
laden. Men kan hier niet meer van positieve en negatieve sols 
spreken . 
Ook tegenover electrolyten is het gedrag der colloïdale emulsies 
anders en veel minder eenvoudig en nog geenszins geheel opgehelderd. 
De temperatuur komt hier veel meer in aanmerking. Bij afkoeling 
neemt de inwendige wrijving en daarmede de taaiheid snel toe. Bij 
water trouwens is de taaiheid bij 0^ reeds ongeveer dubbel zoo 
groot als 25®. Toevoeging van electrolyten heeft invloed op de 
temperatuur, waarbij colloïdale emulsies gelatineeren. Het komt 
daarbij voornamelijk op de anionen aan. Sulfaten, citraten, tartraten 
en acetaten bevorderen het gelatineeren, chloriden, chloraten, ni- 
traten, bromiden en jodiden belemmeren het en deze zouten wer- 
ken des te sterker, naar mate zij meer naar voren in deze reeksen 
staan. Ook niet-electrolyten zijn werkzaam. Glycerine en vele sui- 
kersoorten versnellen, ureum en alcoholen vertragen het verschijn- 
sel. Een kiezelzuur sol gaat gelijkmatig over in een gel, doch de 
werking is niet omkeerbaar. Door verwarmen en toevoegen van 
watei- kan men van den gel geen sol meer maken. Het gelatineeren 
