368 
DE JONGSTE TAK DKR PHYSISCHE CHEMIE. 
adsorptie verschijnsels, die de gels vertooiien is de arbeid van v. 
Bemmelen reeds besproken. Hij onderzocht het evenwicht, dat tus- 
schen den adsorbeerenden gel en de oplossing van het kristalloïde 
bestaat en ging quantitatief bij vele anorganische gels de adsorptie 
na. Op het merkwaardige verschijnsel, dat een adsoi-beerende gel — 
waterhoudend mangaandioxyde — hydrolytische splitsing van een 
electrolyt, kaliumsulfaat, tot een voortgaand proces maken en de 
base adsorbeeren kan, werd het eerst door v. Bemmelen de aan- 
dacht gevestigd . 
Op dien grondslag is voortgebouwd, vooral door Freundlich, die 
thermodynamische stellingen van Gibbs op de adsorptie-verschijnselen 
toepaste. Dat de laatste voortdurend de aandacht trokken is be- 
grijpelijk. De kennis er van kan er toe bijdragen om de zoo be- 
langrijke resorptie-verschijnselen in het levend lichaam te verklaren. 
Van beteekenis was hier vooral het theorema van Gibbs, dat in ’t 
algemeen in het laagje, waarmede het dispersoïde aan een andere 
fase grenst (zie bladz. 356) een andere concentratie heerscht als in 
de rest van het dispersoïd. Disperse stoffen, die de oppervlakte- 
spanning van een dispersoïd tegenover een andere fase verlagen, hebben 
het streven om zich in die oppervlakte te concentreeren en zoo met 
den tijd er de oppervlaktespanning van te verminderen. Zoo leidde Gibbs 
een betrekking af tusschen zulke concentratie-veranderingen en opper- 
vlaktespanningen. Er volgt uit, dat stoffen, die 'de (positieve) opper- 
vlaktespanning sterk verlagen, sterk geadsorbeerd moeten worden en 
omgekeerd zwak, die, welke ze verhoogen. Zoo oefenen neutraalzou- 
ten en lichamen met veel hydroxylgroepen (suiker, glycerine enz.) 
weinig of een verhoogenden invloed uit op de oppervlaktespanning 
der grenslaag water-waterdamp en worden dan ook weinig geadsor- 
beerd. Zuren en basen worden steeds meer geadsorbeerd dan de zou- 
ten en verlagen dan ook de oppervlaktespanning van het water meer 
dan de eerste. Zonder uitzondering is de regel echter niet. Freund- 
lich heeft op dien grondslag een theorie der adsorptie-ver.schijnselen 
gegeven en in zijn Kapillarchemie uitvoerig uiteengezet. xVdsorpties 
zijn in hoofdzaak plaatselijke verschuivingen van de concentraties 
aan de oppervlakkige lagen. Freundlich onderzocht de adsorptie 
van verschillende grensvlakken, zoowel aan het vast- vloeibare, als 
aan het vast-gasvormige en vloeibaar-vloeibare. Den invloed van de 
concentratie der disperse fase op oppervlaktespanning en adsorptie 
wist hij zeer algemeen door een exponentiaal vergelijking uit te 
drukken, waardoor berekende waarden aan de controle der proef 
konden worden onderworpen en een wiskundige behandeling van 
