DE JONGSTE TAK DEU PHYSISUHE CHEMIE. iJGO 
het verschijnsel mogelijk werd, wat steeds een meer gevorderde fase 
van het onderzoek beteekent. De genoemde adsorpties noemt men 
mechanische. In den laatsten tijd ontdekte men een klasse van 
adsorpties, die met eiectrische ladingen en potentiaalverschillen in 
verband staan en die men eiectrische adsorpties noemde. Wij laten 
ze hier buiten beschouwing. 
De theorema’s van Gibbs en de vergelijking van Freundlich zijn 
afgeleid voor de eenvoudigste gevallen, de stelsels met twee fasen. 
Komt een derde fase er bij, dan wordt het geval meer samengesteld. 
De adsorptie-vergelijking kan echter ook dan nog dienst doen, mits 
andere grootheden worden ingevoerd. 
V 
Uiterst belangwekkend is de katalytische werking, die colloïdale 
stolfen op chemische reacties kunnen uitoefenen. In den laatsten 
tijd hebben physico-chemici en physiologen met het oog op de levens- 
verschijnselen veel tijd besteed aan de studie dier werkingen. Bre- 
DiG was de eerste, die den versnellenden invloed van een platina-sol 
op de ontleding van waterstofperoxyde nauwkeurig naging. Met zijn 
hier weder de oppervlakten, zoo verbazend sterk ontwikkeld bij de 
colloïden, waarvan deze invloed uitgaat. Bij de eenvoudigste geval- 
len — de adsorptie van gassen aan vaste stoffen — is reeds veel 
opgehelderd. Deze invloed kan zelfs het chemisch evenwicht onmid- 
dellijk verschuiven en wel in dien zin, dat de vorming van stoffen 
begunstigd wordt ^ die bij toenemende drukking de oppervlaktespan- 
ning verlagen. Deze directe invloed van den adsorbeerenden wand 
op chemische processen is echter nog zoo goed als niet bestudeerd. 
Beter bekend is de indirekte invloed der adsorptie op de reactie- 
snelheid, die meestal haar verklaring vinden kan in de door de 
adsorptie bij den wand verhoogde concentratie der reageerende stof- 
fen. Van dien aard is de door Bodenstein en Stock bestudeerde ont- 
leding van antimoonwaterstof. Het fijn verdeelde antimonium, dat 
zich afzet op den wand der vaten, werkt katalytisch en wel versnellend 
op de ontleding, door het adsorbeeren van het gas. Zoo ondervindt ook 
bij de bekende ontleding van arseenwaterstof het proces een ver- 
snelling door de adsorbeerende werking van den arsenikspiegel. 
Mogelijk verkrijgt de ontleding eerst bij den met arseen bedekten 
wand een meetbare snelheid. Meer ingewikkeld is de door fijn ver- 
deeld platina versnelde oxydatie van zwaveldioxyde, de zoogenaamde 
contact-methode voor de bereiding van geconcentreerd zwavelzuur. 
Het onderzoek van Fink maakte het zeer waarschijnlijk, dat de 
