372 
DE JONGSTE TAK DER I'HYSISCHE CHEMIE, 
de beste kriteria betredende den aanl van de oplossing. Hij vond 
vele dier oplossingen in watei’ optisch ledig en tevens het verschijn- 
sel van osmose en kookpuntsverhooging vertoonend als gewone 
irioleculaire dispersoïden. Daartoe behoorde o.a. die van ëosine en 
methyleenblauw. Colloïdale dispersies waren daarentegen oplossingen 
van congorood en benzopurpurine. Andere verfstoffen, zooals picrin- 
zunr en vooral fuchsine, die Michaëlts onderzocht, stonden tusschen 
beiden in volgens het getuigenis van het ultrarnikroskoop. Wellicht 
is hier bij enkele toevallige verontreiniging in het spel. Met het dis- 
persie-middel kan het karakter der oplossing geheel veranderen. Fuch- 
sine en methyl violet b.v. geven met alcohol gewone moleculair 
disperse oplossingen, die een bepaling van het moleculair gewicht 
op de gewone wijze toelaten 
Het feit, dat in een colloïdale vloeistof deeltjes van verschillende 
grootte voorkomen, is gewoon; dat er naast colloïdale moleculair 
disperse deeltjes in aanwezig zijn, is ook niet vreemd. Bij caseïne 
moet men het eiwit ten deele als colloïdaal, ten deele ais gewoon 
opgelost aannemen. Evenwel veel bijzonderheden zijn op dit gebied 
nog onverklaard. Van vele basische verfstoffen wordt het kation 
door het weefsel opgenomen — waarschijnlijk substitueert het water- 
stof van het laatste — terwijl het anion in de oplossing blijft. Hier 
zou dus aan chemische werking gedacht kunnen worden, waarbij 
de vezel als zuur fungeert. Ook de zoogenaamde »echtheid« van 
verfstoffen is grootendeels nog een open vraagstuk. 
In de looierij heeft men met looistoffen — glucosiden -- te doen, 
vooral met het bekende tannine, dat met water een colloïdale optisch 
troebele, niet dialyseerende vloeistof geeft, doch in ijsazijn normaal 
opgelost wordt. De huid, een voor zwelling vatbare gel, neemt de 
looistof door adsorptie op. Dit is uitgemaakt door proeven methuid- 
poeder en sols van tannine. De adsorptie van de laatste gaat snel. De 
eigenschappen van het leder komen echter eerst langzaam en ge- 
leidelijk te voorschijn. Hier moet nog een verdere, wellicht chemische 
werking tusschen huid en looistof volgen. *) 
Ook bij de zeepfabricage heeft men met colloïden te doen. Wij 
noemden reeds het uitzouten van kernzeepen. Het groote adsorptie- 
verrnogen voor water en alcohol heeft zeep met de gels gemeen. 
Men meent thans, dat het reinigend vermogen van zeep niet be- 
rust op het verzeepen van het vet der huid door het alkali, dat 
*) Vergelijk het opstel in dit Album van Dr. Stortenbeker 1906, 
bladz. 261. 
