374 
DE JONGSTE TA.v DEFi PHVSISCHE CHEMIE. 
feit, dat men de bestendigheid der laatste verhoogen kan door er 
een weinig van de eeiste mede te vermengen, die dan den uaatn 
van beschermende colloïden dragen. Dit komt inderdaad neer op een 
min of meer volledige verandering ran een suspensie in een emul- 
sie. Volgens de omhullingstheorie van Quincke en anderen neemt 
men aan, dat de kleine hoeveelheden der emulsoïde fase de 
suspensoïde met een dunne laag omgeven. Vooi- beschuttende wer- 
kingen van dezen aard komen dextrine, zetmeel en eivvitlichamen 
in aanmerking. Als zulk een beschermend colloïde moet de gelatine 
beschouwd worden op de photogi-aphische platen van broornzilver 
gelatine, die het onbestendige broornzilver stabiliteit geeft, die hier 
echter in gi'oote hoeveelheid vei'eischt wordt en eenigszins anders werkt. 
In melk, in hoofdzaak een colloïdale emulsie, zijn de vetdrop))el- 
tjes waarschijnlijk door een eiwit-hulsel omgeven. Het enzyme lebbe 
vernielt wellicht dit beschermende laagje, waarna de calciumzouten 
van het serum het eiwit uitvlokken, d.i. de melk stremmen. 
Zeer merkwaardig is het zoogenaamde agglutineeren van bacteriën. 
Op deze bacteriën — gesuspendeerd in formaldehyde houdend water, 
dat ze doodt, en door dialyse gezuiverd — laat men het serum werken 
van een dier, dat met deze bacteriën behandeld of vergiftigd is (aggluti- 
nine serum). De emulsie van bacteriën verkrijgt nu de eigenschappen 
van een colloïdale suspensie, zij wordt o. a. door kleine hoeveelheden 
electrolyten uitgevlokt. De werking is specifiek.' 
Typhusbacteriën worden alleen geagglutineerd door het serum van 
dieren in wier bloed typhusbacteriën verkeerd hebben en zoo' voort, 
waarschijnlijk verandert (verhardt) het agglutinine het bescher- 
mende omhulsel dei- bacteriën. 
Hiermede zijn wij aangeland op het hoogst belangrijke gebied der 
serumtherapie. Het dierlijk lichaam, aangevallen door bepaalde patho- 
gene bacteriën of organische vergiften, verdedigt zich o. a. door in zijn 
bloed stoffen voort te brengen, die naar hunne werking op de vergiften 
(toxinen) tegengiften (antitoxinen) genoemd worden. Door een dier, 
dat er voor geschikt is, geleidelijk en met tusschenpoozen zulke toxi- 
nen in te spuiten, kan men het brengen tot een voortdurende pro- 
ductie van antitoxinen. Het dier kan zoo zelf allengs voor het gift 
immun (ongevoelig) worden; terwijl zijn bloedserum door de anti- 
toxinen er in, de eigenschap verkrijgt, om in het bloed van andere 
dieren of van den mensch de werking tegen te gaan der giften, die 
in het bloed van het eerstgenoemde dier gebracht zijn. Het is bekend 
welk een beteekenis voor de therapie het in paai’den voortgebrachte 
serum tegen de besmettelijke keelziekte heeft verkregen. En tal van 
