376 
DE JONGSTE TAK DER PIIYSISCHE CHEMIE. 
cel, b.v. aan een bloedlichaampje hechten en daarna met zijn to- 
xophore groep de giftwerking uitoefenen, b.v. uit het bloedlichaampje 
de kleurstof naar buiten doen komen (luienjolyse) of het agglu- 
tineeren. Vinden de moleculen der toxinen echter op hun weg die 
der vrije autitoxinen, dan hechten beiden zich met de genoemde 
groepen aan elkander en dan kunnen de eerste zich niet meer aan 
de cellen hechten en ze vergiftigen. Dit is in beginsel hetzelfde als 
het zich binden van een basische kleurstof aan de carboxylgroep 
van den als zuur functionneerenden vezel, liet proces wordt dan ook 
door Ehrlich vergeleken met de neutralisatie van zuren door basen. 
Nu is een serum, dat als tegengift moet dienen, rijk aan zulke 
vrije moleculen van antitoxinen, die dus die der toxinen als ’t ware 
op vangen en vastleggen en ze beletten hun giftige functie op de 
weefselcellen uit te oefenen. 
Dit was de hoofdgedachte van Ehrlich’s leer. Om bijzonderheden, 
die zich voordeden, te verklaren, moest hij ze zeer cornpliceeren, 
toxonen invoeren, en drie soorten van toxinen — proto-, deutero- 
en tritoxinen — aannemen, waarvoor weder de organische chemie 
de motieven leverde. Elk der laatste drie trad dan weder in een a 
en modificatie op, die tot elkander in een betrekking stonden als 
twee stereo-isomeren der structuurchemie. 
De bekende strijd van Ehrlich met de physico-chemici met 
Arrhenius aan het hoofd liep niet over het hoofdbeginsel, maar over 
de wijze, waarop de chemische werking voorgesteld moest worden. 
Arrhenius wilde al die samengestelde voorstellingen vermijden en 
de quaestie eenvoudig beschouwen als een neutralisatie van zwakke 
zuren door zwakke basen. Door de hydrolytische splitsing van het 
zout ontstaat daarbij ook de omgekeerde werking en daarmede een 
chemisch evenwicht, beheerscht door de bekende massawet. 
Hij vergeleek de haemolyse van bloedlichaampjes door ammonia 
met die door toxinen en toonde de groote overeenkomst aan. In 
het onvoltooid blijven der neutralisatie zocht hij de verklaring van 
de bovenbedoelde bijzonderheden, die bij de werking van toxinen 
en arui-toxinen op elkander opgemerkt waren. Ook Arrhenius is 
er echter niet in geslaagd, om de werking van toxinen en anti- 
toxinen uitsluitend op te vatten als een chemisch proces en ze zoo 
in al haar bijzonderheden te verklaren. 
De onderzoekers van den laatsten tijd — Nernst, Bilz, Bechhold 
en anderen, zijn teruggekomen op de gedachte, dat men naast 
chemische processen ook colloïdale in het oog moest vatten en dat 
de antitoxine- werking bestaan moet uit een werking van colloïdalen 
