WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
STERRENKUNDE. 
De magnetische werking van electrisehe vortices op de zon.— 
Nature schrijft in haar nummer van 5 Nov. I.L, pag. 20, het volgende: 
»Een verslag, aangaande een belangrijk onderzoek, door prof. Hale 
betreffende zonne-vortices en hare magnetische werking ingesteld, ver- 
scheen in ons Nr. van 20 Augustus, pp. 368, 369. Daarbij voegden wij 
een opstel van prof. Zeeman, waarin deze zijn oordeel uitsprak over de 
verklaring, die men van de waargenomen feiten heeft te geven. Nu heeft 
prof. Zeeman ons een proef gezonden van een mededeeling, den 23sten 
September door hem gedaan in de 80ste vergadering van Duitsche natuur- 
kundigen en artsen te Keulen, welke mededeeling belangrijke bizonder- 
heden bevat omtrent de resultaten van prof. Hale’s voortgezette waar- 
nemingen. 
Men zal zich herinneren dat prof. Hale een zonnevlek, die nabij het 
midden van de schijf der zon lag, met een voor de spleet van de spec- 
troscoop geplaatst Nicol-prisma onderzoekend, uitkomsten verkreeg, die 
wezen op het bekende ZEEMANs-effect. Is een zonnevlek zóó gelegen, 
dan valt de richting der tot ons komende stralen samen met die van 
krachtlijnen, welke loodrecht staan op het vlak der vortices waarin de 
electrische stroomen loopen . De veranderingen, die de strepen van het 
spectrum ondergaan, worden dan veroorzaakt door hetgeen prof. Voigt 
het »iongitudinaal effect« noemde. 
Is daarentegen de vlek aan den rand van de zonneschijf gelegen, dan zal 
men haar licht waarnemen in een richting, loodrecht op de krachtlijnen, of 
liever in het vlak van de daaromheen loopende electrische stroomen. 
De strepen in het spectrum zullen dan vlak gepolariseerd zijn en het 
»transversale effect« vertoonen . Nu bestaat het belangrijke, nieuwe feit, dat 
prof. Zeeman in zijn verhandeling mededeelt, hierin, dat dit inderdaad door 
3 
