WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD . 
71 
CllEMlK. 
Chemische werkicg van het licht bij aan- en afwezigheid van 
zuurstof. — In den laatsten tijd is opgemerkt dat fotocheniische j)ro- 
cessen een verschillend verloop kunnen hebben, al naardien zuurstof 
al of niet aan de reactie kan deelnemen. 
Vooreerst namen Ciamician en Silber in 1902 waar {Berl. tier. 35, 
4129) dat stilbeen, opgelost in benzol en in gesloten buis, door ’t zon- 
licht gepolymeriseerd wordt: 2 Hu = C2S H24; terwijl het als hjn 
poeder aan de lucht in het licht geoxydeerd werd tot benzaldehyde, 
dat vervolgens ten deele verharste, ten deele verder geoxydeerd werd 
tot benzoëzuur (1. c. 36, 4266). 
Vervolgens nam Hans Stobbe waar ( 1 . c. 42 , 565), dat zoowel het 
bij 225® smeltend gele diphenyloctatetreen (C2Ü Hig) als ook zijn witte 
isomeer (smeltpunt 124®) door de lucht in het zonlicht geoxydeerd 
wordt tot benzaldehyde en benzoëzuur : terwijl daarentegen bij afwezig- 
heid van zuurstof de gele koolwaterstof door het licht in haar witte 
isomeer wordt omgezet, en deze laatste onveranderd blijft. 
Eindelijk vonden (1. c. 42 , 1510) Ciamician en Silber nog een on- 
derscheid bij menthon (Ci„ IIjs O) . Dit lichaam, dat een cyclische keton 
is, wordt, naar zij in 1907 gevonden hadden, (1. c. 40 , 2419) in ver- 
dunde alcoholische oplossing door het zonlicht, bij afwezigheid van 
lucht, op dubbele wijze omgezet, telkens onder opening van den ring. 
Ten deele ontstaat, onder opname van water, decylzuur (Ci^ Ho,, O2) en 
ten deele gaat het menthon over in een aldehyde van dezelfde samen- 
stelling als het menthon en ook isomeer met citronellal. 
Het feit dat menthon zelfs in gezuiverden staat mettertijd een zure 
reactie aanneemt bij staan aan de lucht, wekte het vermoeden dat 
Inerbij een autoxydatie plaats vindt, die misschien door het licht wordt 
ingeleid. De proef heeft dit bevestigd. Deze werd aldus genomen dat 
menthon in ruime flesschen, die met zuurstof gevuld waren, aan het 
zonlicht werd blootgesteld. Na ruim drie maanden bleek bij opening 
der llesschen de gasdruk aanzienlijk verminderd, terwijl het vocht sterk 
zuur geworden was. Het onderzoek leerde dat de ring van het menthon 
ook hier geopend was en dat onder opname van zuurstof en water een 
ketonzuur ontstaan was (CioHaoOa) identisch met het zuur, dat Arth, 
alsmede Beckmann en Mehrlünder, door oxydatie van menthon met 
chroomzuur verkregen. 
Daarentegen was de gasdruk in een controle-hesch, die gedurende den 
proeftijd in het donker gestaan had, niet noiunenswaard veranderd. 
Het is dus zeker dat de chemische lichtwerking zeer verschillend zijn 
