4 FRIEDRICH HEINCKE’s ONDERZOEKINGEN OVER DEN H.iRING. 
Deze onderzoekingen vormen het begin eener nieuwe periode in 
de geschiedenis van het haringonderzoek , omdat hierbij voor de 
eerste maal gebruik is gemaakt van een gloednieuwe methode ter 
beschrijving en onderscheiding van soorten en variëteiten. In haar 
oorspronkelijken vorm nog tamelijk gebrekkig en onhandelbaar, is deze 
methode in beginsel toch de eenige juiste en vormt den grondslag 
voor heincice’s later, veel omvangrijker en in alle deelen volmaakter 
standaardwerk. ^ 
Wie ooit over de onderscheiding van rassen bij planten of dieren 
te schrijven onderneemt, zal voorloopig wel doen de HEiNCKE’sche 
methode van onderzoek tot de zijne te maken. 
Om hare beteekenis naar waarde te schatten — inderdaad schuilt 
de belangrijkheid van ueincke’s werk , gelijk wij aanstonds zullen 
zien , voor een niet gering deel juist in de methode — is het dien- 
stig te hooren , wat heincke zelf ons er over meedeelt. 
Hij schrijft in zijn »Naturgeschichte des Herings” I, bldz. 13: 
»Ik kwam tot deze nieuwe methode niet alleen door nauwkeurige 
onderzoekingen over de veranderlijkheid van talrijke zoet- en zout- 
watervisschen , waarover ik later verschillende opstellen heb gepu- 
bliceerd , maar ook en bovenal door een vergelijkende studie van de 
meest uiteenloopende geschriften over de variabiliteit der vrijlevende 
en tamme organismen, met inbegrip van den mensch , niet het minst 
door de studie van darwin’s werken. Bp my rijpte de overtuiging, 
dat de oude, van linnaeus afkomstige methode der systematische 
beschrijving ten eenenmale ontoereikend is om een inzicht te ver- 
krijgen in den yormenrijkdom der natuur en de wetten , die deze haar 
veelvormigheid beheerschen. Vooral laat deze methode ons in den 
steek , waar het gaat om de onderscheiding van nauw verwante 
soorten en om de kennis der tallooze vormen , waarin zich een en 
dezelfde ver verspreide soort aan ons voordoet.” 
Heincke heeft voor goed met de oude sleur gebroken. Hij heeft 
het versleten instrument der Linneaansche , op het onderzoek van 
enkele, zoogenaamd „typische”, individu’s gebaseerde soortsbeschrpving 
weggelegd en is met nieuwe hulpmiddelen , met passer en maatstok 
en een enorm materiaal van nieuws af aan zijn werk begonnen. 
^ Naturgeschichte des Herings. Teil I. Die Lokalforraen und die Wandevungen des 
Herings in den Europaischen Meeren. Text Ie Halfte. Tabellen und Tafeln. Berlin 1898, 
Abhandlungen des Deutschen Seefischerei-Vereins. Bnd. II, Heft 1 und 2. 
