8 FRIEDRICH HEINCKe’s ONDERZOEKINGEN OVER DEN HARING. 
overzienbaar rangschikken ; men kan er bewerkingen mede uitvoeren , 
gemiddelden van berekenen , kortom , men kan , evenals in de 
anthropologische statistiek, met behulp dezer getallen achter een 
aantal eigenschappen komen van de kenmerken , die zij vertegen- 
woordigen. Deze cijfers zijn dus ook hier niet meer dan een, zij het 
ook onmisbaar, hulpmiddel. 
Dergelyke gemakkelijk te meten en door een getal weer te geven 
kenmerken zijn in de eerste plaats de lengte van den visch , zijn 
hoogte op verschillende plaatsen en de afstand van de afzonderlijke 
vinnen tot aan den top van den snuit. Vervolgens het aantal wer- 
vels , het aantal kieuwboogstekels en het aantal kielschubben , dat 
zyn de buikstandige , scherpkantige schubben , die aan den buik der 
clupeïden het voorkomen van een zaag geven. Dan het aantal stralen 
der vinnen , de lengte der ongepaarde vinnen , de middellijn van het 
oog. Eindelijk het aantal portieraanhangselen (appendices pyloricae) 
en het gewicht der voortplantingsklieren (hom en kuit). 
Het meerendeel der hier genoemde kenmerken , evenwel slechts 
het kleinste deel van de door heincke regelmatig bestudeerde , zijn 
tevens die , waardoor de verschillende haring- en sprotrassen het 
scherpst van elkander onderscheiden blijken te zyn. 
Telt men nu bij een groot aantal haringen, afkomstig uit eenzelfden 
zwerm , bij voorbeeld het aantal wervels , dan vindt men voor elk 
individu een bepaald aantal. Telt men al die getallen bij elkaar op 
en deelt men de aldus verkregen som van alle wervels door het aantal 
individu’s , dan verkrijgt men een getal , dat aangeeft het ideale 
gemiddelde aantal wervels. Dit gemiddelde verdient te meer ver- 
trouwen , komt dichter bij de juiste waarde , al naarmate men meer 
individu’s onderzoekt. Dit is wel de voornaamste reden , waarom 
men liefst een zoo groot mogelijk aantal individu’s onderzoekt. 
De kennis van dit gemiddelde is zeer belangrijk. Immers in de 
eerste plaats kan men zeggen , dat de onderzochte haringen geken- 
merkt zijn door het gevonden gemiddelde aantaJ wervels. Maar in 
de tweede plaats kan men , door de voor elk individu gevonden 
waarden met dit geniiddelde te vergelijken, nagaan, hoe zich deze 
waarden ten opzichte van dit gemiddelde gedragen , rondom het 
gemiddelde gegroepeerd zyn. 
Doet men dit , dan blijken de verschillende individueele waarden 
op een hoogst merkwaardige wijze rondom dit gemiddelde gerang- 
schikt te zijn. Verreweg de meeste der onderzochte haringen blijken 
