22 
HET ONDERZOEK VAN PLANTENZIEKTEN. 
directeur van dit laboratorium zóó hoog , dat het hem benoemde tot 
buitengewoon hoogleeraar aan de universiteit. Op 29 November 1895 
aanvaardde dr. j. ritzema bos zijn hooge waardigheid met een rede 
over de ziektenleer der planten en hare beteekenis voor de praktijk 
en voor de beoefening der biologische wetenschappen. De hoogleeraar 
begon zijn toespraak met de opmerking dat de woorden » ziektenleer 
der planten” en »phytopathologie” niet volkomen juist weergeven 
wat men onder het door hem te onderwijzen vak heeft te verstaan. 
Beter geschiedt dit door de uitdrukking »Die Lehre vom Pflanzen- 
schutz” , de leer der bescherming van de planten tegen schadelpke 
invloeden. Het omvat de leer der bescherming van de kultuurplanten 
tegen ongunstige samenstelling en verdere ongunstige gesteldheden 
van den bodem en de atmosfeer , tegen schade door organismen aan 
deze gewassen toegebracht, ten slotte ook tegen zulke storingen in 
den normalen bouw en in de functie der organen, welke niet, althans 
niet rechtstreeks , door uitwendige invloeden worden in ’t leven ge- 
roepen , maar waarvan de oorzaak moet worden gezocht in de planten 
zelf, ’t zij dat de bedoelde abnormale toestanden slechts bij bepaalde 
individu’s voorkomen , of dat zij worden overgeërfd. In het vervolg 
van zpn inaugureele oratie toonde de spreker verder aan dat de 
ziektenleer der planten , zoowel om hare praktische als om hare weten- 
schappelijke beteekenis , waard is een plaatsje intenemeii in de rp 
der wetenschappen. 
Het ligt niet op mijn weg hier uit te weiden over de vele belang- 
rijke onderzoekingen sedert in het laboratorium verricht , over de 
zaakrijke adviezen door den hoogleeraar aan zoovelen gegeven , over 
het nut dat nu reeds door land- en tuinbouwers wordt ondervonden 
van het wetenschappelijk onderzoek. Dat zijn werk allerwege waar- 
deering vindt blijkt uit het telken jare toenemen der aanvragen om 
inlichting , uit de noodzakelijkheid om het laboratorium aanzienlijk 
te vergrooten, gelijk een paar jaar geleden geschied is en uit de 
belangrijke subsidie die het nu van regeeringswege geniet. 
Daarbij breidt zich de zorg van onze regeering voor land- en tuinbouw 
steeds uit, getuige de tuin- en landbouwscholen, de proefstations , de 
organisatie van den phytopathologischen dienst , enz. Het kan niet anders 
of, bij een zoo welwillende samenwerking van wetenschap en praktijk , 
krachtig gesteund door regeering en particulieren , moet wat ver- 
richt wordt ten zegen komen aan onzen tuin- en landbouw! 
Meer ruimte durf ik niet vragen voor dit stukje geschiedenis , dat 
