50 
'l’YCHO BRAHE. 
ik van beide bovengenoemde berekeningen de ondragelyke fouten heb 
ontdekt. Wat ook die groote conjunctie van hetjaar 1563 betreft, over 
welke ik boven reeds gesproken heb en van welke ik dan ook het 
eerst ben uitgegaan , deze heeft het door de beweging van Saiurnus 
en Jupiter meer dan voldoende bewezen : zoo zelfs dat die heeft 
aangetoond dat de getallen , door de tafels van alphonsüs aangegeven , 
een gelieele maand fout waren en die van copernicus eenige dagen, 
ofschoon dan weinige. Want zjjne plaatsbepaling wijkt niet zoo zeer 
van den loop aan den hemel af, vooral wat Saturnus aangaat , waar- 
omtrent ik heb opgemerkt, dat hp nooit meer dan ruim een halven of 
hoogstens een geheelen graad copernicus berekening aan den hemel 
onwaar maakt, terwijl Jupiter somtijds een grooter verschil aantoont. 
Daarna, in het jaar 1564., heb ik mij zeer in ’t geheim een om 
zoo te zeggen sterrenkundigen stok laten maken , naar het voorschrift 
van GEMMA FRisiüs, welke stok door bartholomeus scultetüs , die toen 
ook te Leipzig woonde en met wien ik , wegens onze gemeenschap- 
pelijke studiën bekend was , nauwkeurig door de tegenovergestelde 
punten werd verdeeld naar de opgave van diens leermeester homilius. 
Toen ik in het bezit was van dezen stok , heb ik verder steeds ernstig , 
en telkens wanneer de helderheid dit toeliet, mij op de waarneming 
der sterren toegelegd en dikwijls gansche nachten , als mijn meester 
sliep en er niets van wist, uit het venster van een of andere ver- 
dieping mij moeite gegeven haar waar te nemen en daarna mpn 
waarnemingen opgeschreven in een boekje , dat nog in mijn bezit is. 
Kort daarna evenwel heb ik bemerkt , dat de atstands-hoeken , op 
verschillende wijze met behulp van gelijke deelen van den stok ge- 
meten en meetkundig , naar den regel der evenredigheden , met de 
getallen overeenkomende, niet in elk geval gelijk waren. Waarom 
ik , na de oorzaak van de fout te hebben opgespoord , een tabel heb 
opgesteld , waardoor ik in staat was de gebreken van dien stok te 
verbeteren. Want de gelegenheid mij een nieuwen aan te schaffen 
ontbrak mij toen, daar mijn mentor, die over het geld het beheer 
had , niet toestond dat zulke zaken voor mij gemaakt werden. Zoo- 
dat ik met dien stok niet alleen zoolang ik te Leipzig bleef maar 
ook later, nadat ik naar het vaderland was teruggeroepen, vele waarnemin- 
gen uitvoerde. Daarna weder naar Duitschland terugreizende, heb ik eeist 
te Wittenberg en korten tijd te Rostock de sterren waargenomen. Om- 
streeks hetjaar 1569 en het daaraanvolgende echter, heb ik, te Augsburg 
mij bevindende , behalve met het groote kwadrant, dat buiten de stad 
