TYCHO 13 11 A HE. 
53 
schenen , van een zevental van welke wij daar den loop aan den hemel 
nauwkeurig hebben aangewezen. Op deze wpze zpn daar de 2 1 jaren voort- 
gezette waarnemingen volbracht , die ik , na ze eerst in groote boeken te 
hebben verzameld, naderhand afzonderlijk, namelijk naar de jaren 
verdeeld , heb in het licht doen geven ; en ik heb dit zoo geregeld , 
dat de vaste sterren afzonderlijk , voorzoover zij in dat jaar beschreven 
waren , daarin haar plaats hadden. Maar alle planeten heb ik elk in 
’t bijzonder en afzonderlijk beschreven , te beginnen met de zon en 
de maan en zoo verder de overige vijf planeten , Mercurius daar- 
onder begrepen. Want ook deze hebben wij niet on waargenomen 
gelaten, schoon zij zeer zelden zichtbaar is. Ja, veeleer is deze elk 
jaar in ’t bijzonder, zoowel des morgens als des avonds, vlijtig door 
ons opgemerkt: hoewel de groote copernicus zich verontschuldigt 
haar , wegens den te schuinschen stand van de spheer en de dampen 
van de rivier de Weichsel, niet te hebben waargenomen. 
Niettegenstaande wij onder een nog een weinig meer hellende 
spheer en op een eiland, dat door een zeer dampige zee van alle 
zijden omringd is , haar meermalen (zooals gezegd is) hebben gezien 
en hare plaats hebben bepaald. Maar misschien was het huis, waar 
COPERNICUS woonde, niet zóó gelegen, dat het van alle kanten een 
vrijen horizon bood en was het daardoor minder geschikt, vooral 
voor zoodanige waarnemingen van weinig verheven hemellichamen. 
Wat ook die leerling van mij mij verhaald heeft, die ik 14 jaren 
geleden daar heen zond , om de poolshoogte te onderzoeken. 
Weshalve copernicus, zelf in zijn waarnemingen betreffende Mer- 
curius teleurgesteld, genoodzaakt is geweest er eenige te nemen uit 
het boek der waarnemingen van gualterus , een leerling van regio- 
MONTANUs, van Neurenberg; ofschoon hij deze niet getrouw en 
nauwkeurig genoeg op zijne bewijsvoeringen heeft toegepast; toch 
ware het te wenschen geweest , dat hij met betrekking tot de overige 
planeten , wier loop hij met ontzaglijken durf uit zijn eigen waar- 
nemingen heeft trachten daartestellen , nog niet veel onzekerder uit- 
komsten had verkregen. Dan zouden wij zeker voor de apogeën en 
de excentricitieten en voor alles wat daartoe leidt veel meer ver- 
beterde waarden bezitten : en ik zou mij een zeer grooten en onver- 
moeiden arbeid van vele jaren en ontzagelyke kosten hebben kunnen 
besparen. Waarom ik, toen ik de meest uitgezóchte en nauwkeurige 
waarnemingen van 21 jaren, door my aan den hemel bijeenverzameld , 
met de verschillende en kunstig bewerkte instrumenten, die hier 
