68 OVER DE AANHANGSELS VAN DE KIEUWBOGEN DER VISSCHEN. 
verzamelen en steeds zal ik diegenen dankbaar zijn , die door het 
toezenden van visschen of door het raededeelen van feiten behulpzaam 
zijn dieper in dit onderzoek door te dringen. 
Laten wij nu eerst de ademhalingsfuncties , de verspreiding van 
de tanden , het darmkanaal en eenige beenderen van den kop in ’t 
kort vermelden , dan de aanhangsels en keeltanden nader bekijken en 
daarna een paar Nederlandsche vormen beschreven. De visschen 
ademen door kieuwen , die zich zpdelings in de kieuwholte bevinden. 
Zy nemen het water op door den mond ; aan weerszoden bevinden 
zich in den mond een gdök aantal kieuwspleten, die de kieuwbogen 
scheiden ; het water wordt tusschen deze spleten doorgestuwd naar 
de kieuwholte en omspoelt hier de kieuwen. Dit zijn plooien van het 
slijmvlies der kieuwholte; in deze plooien bevinden zich rijen toe- 
gespitste kraakbeenige of hoornige staafjes, die aan de convexe zyde 
tegen de huid der kieuwbogen bevestigd zijn. De staafjes zijn aan 
alle kanten bekleed door het slijmvlies, dat daardoor zijne opper- 
vlakte vergroot ; de meeste bogen hebben twee rijen van zulke 
staafjes, waarby dan elk staafje met het tegenover liggende van de 
andere rij een paar vormt. In de kieuwen bevinden zich de capil- 
laren , dat zijn de haarvaten , die de zuurstof uit het water op- 
nemen en koolzuur aan het water afgeven. Het water , dat in de 
kieuwen dus armer aan zuurstof en ryker aan koolzuur is geworden , 
verlaat nu door de uitwendige kieuwspleten , die vlak achter den kop 
liggen , den visch. De visschen vertoonen niet alleen in hunnen uit- 
wendigen vorm, doch in al hunne deelen vele variaties; zoo kunnen 
er b. v. ook meerdere kieuwholten voorkomen , er kunnen bijkieuwen 
zijn ; vele visschen hebben ééne uitwendige kieuwspleet aan iedere 
zijde; de haai^ de rog en de prik hebben aan iederen kant meerdere 
uitwendige kieuwspleten , de Symhranchiden , die in tropisch Amerika 
en Azië voorkomen , hebben eene ventrale spleet. Ook in de grootte 
der spleten is veel verschil. Water bestaat uit waterstof en zuurstof; 
de zuurstof is dus scheikundig gebonden in het water , ze bevindt 
zich echter ook in de lucht , die in ’t water opgelost is ; deze laatste 
zuurstof is ’t , die de visschen bij de ademhaling verbruiken. Dit is 
gemakkelijk te bewijzen. Men neemt eene glazen kom of een aqua- 
rium , vult dit geheel met water en sluit het , na er eenige visschen 
in gebracht te hebben , luchtdicht met een deksel af. Na eenigen 
tyd zullen de visschen sterven , zij stikken zoodra zij de zuurstof 
verbruikt hebben van de lucht , die in het water opgelost is ; want 
