OVER DE AANHANGSELS VAN DE KIEUWBÜGEN DER VISSCIIEN. 
69 
door het deksel is nieuwe toevoer afgesloten. Hadden ze de chemisch 
gebonden zuurstof ook aan het water kunnen onttrekken , dan zou 
het volgende verschijnsel plaats gevonden hebben, Zooals men weet , 
bestaat het water uit een ontzettend groot aantal moleculen ; dit 
zijn uiterst kleine deeltjes , die zelfs met het beste microscoop nog 
niet waar te nemen zijn en ieder molecuul is opgebouwd uit drie 
atomen : twee atomen waterstof en een atoom zuurstof. Had de visch 
het vermogen zoo’n molecuul water te ontleden , te verbreken en de 
zuurstof zich zelf ten nutte te maken , dan zou de waterstof over- 
blijven. Waterstof is lichter dan water; de hoeveelheid water zoude 
allengskens verminderen en de waterstof zoude zich tusschen het 
overblijvende water en het deksel verzamelen. Dit is niet gebeurd ; 
de visschen hebben de chemisch gebonden zuurstof dus niet kunnen 
bemachtigen. Bij de proef mag het aquarium geen planten bevatten, 
de glazen mogen van binnen niet groen door algen zijn, daar in het 
licht door hun assimilatieproces eene voortdurende bron van vrije 
zuurstof zou ontstaan , terwpl het overtollige koolzuur zou opge- 
nomen worden. 
De mond van de visschen kan sterk gewapend zijn met allerlei 
tanden , vele worden , als zp uitvallen , steeds weer door nieuwe 
vervangen , andere groeien aan de basis , terwijl zij aan den top af- 
slijten. Zij kunnen niet alleen in de kaken voorkomen , doch ook op 
verschillende andere beenstukjes , die aan de mondholte grenzen , alsook 
op de huid , die dergelijke beenderen bekleedt , zelfs op plaatsen der 
huid , waar deze niet door beenderen ondersteund wordt. Aan den 
bovenkant , dus in het dak der mondholte , is in het midden eene 
rij van drie beenstukjes. Eerst het vomer , daarachter het basi- 
sphenoïd , die beide tanden kunnen hebben , daarna het basioccipitale. 
Bij de Cyprinidae bevindt zich een klein plaatje stevig aan het basi- 
occipitale verbonden ; dit vervangt de bovenste pharyngeaaltanden , 
die bij deze visschen aan de bovenste keelbeenderen ontbreken. Zij- 
delings liggen de palentinbogen ; deze verbinden het voorste einde 
van den schedel met het ophangapparaat. Ze bestaan uit drie stukken, 
het palentin , dat naar voren tegen het vomer aansluit en daar achter 
naast elkaar het pterygoïd en het entopterygoïd , die beide naar het 
ophangapparaat gericht zijn. Het entopterygoïd verbreedt het dak 
der mondholte en ligt onder de oogholte. Ook het palentin en de 
pterygoïdbeenderen kunnen met tanden gewapend zijn. Het aanwezig 
zijn van tanden op een of meer der genoemde beenstukjes is door- 
