90 
DE W AP KNS DER WEEKDIEREN. 
kant van den voet ligt eene klier, de z. g. hi/ssusklier , die een stof 
afzondert, welke als lange, zeer snel verhardende, draden te-voorschijn 
komt en gebruikt wordt om het dier aan steenen of rotsen te bevestigen. 
Gewoonlijk wordt deze bundel draden baard genoemd. Deze byssus- 
draden dienen den dieren ook tot langzame beweging ; zy, spinnen een 
draad , maken dezen vast en trekken zich daaraan voort. De Vijlmossel 
verbindt eene hoeveelheid van de meest heterogene voorwerpen , die 
het maar kan machtig worden, z. a. steentjes, schelpjes, koralen, 
wieren, stukjes hout, enz., door byssusdraden met elkaar en behangt 
dan den binnenwand der aldus gevormde holte met een fijn weefsel, 
zoodat het eene zeer goed bewoonbare ruimte wordt. Dikwijls komt 
het voor dat het geheele nest bovendien onder groote steenen wordt 
aangelegd, om het nog beter te beschutten. Volgens de waarnemingen van 
scHMiDT aan de Noorweegsche kust schijnen de Vijlmossels voor hare 
nesten , die bijna alleen uit kleine steentjes en schelpstukjes waren 
samengevoegd , op groote diepten geene bijzonder beschutte plaatsen 
op te zoeken , daar zij daar toch voldoende beveiligd zyn tegen den 
aandrang der golven. 
Manteldieren (Tunicata). Het geheele lichaam dezer 'dieren is besloten 
in een lederachtigen of kraakbeenig-geieiachtigen zak , die vrij dik is 
en tot beschutting dient ; soms worden in den wand van dien zak 
talrijke zandkorrels gevonden , waardoor het dier op een brok zand- 
steen gelijkt, wat er zeker niet toe bijdraagt om het tot een begeer- 
lijken buit te maken. 
Sommigen zijn volkomen doorschynend , terwijl weder anderen 
duidelyk zichtbare kleuren vertoonen of zoozeer op sponsen gelyken , 
dat zij met deze kunnen worden verwisseld. 
Voor het meerendeel bezitten de Zakpijpen (Ascidieën) een walgelijken 
reuk , die door giard vergeleken wordt met dien van het allylsulfied , 
een voornaam bestanddeel van de knoflookolie. 
Verscheidene dezer dieren verspreiden een sterk licht, vooral is 
dit het geval bij de Vuurlijven (Pyrosomen). De mogelijkheid bestaat 
dat daardoor den vijanden schrik wordt aangejaagd. 
Mosdiertjes (Bryozoa). De tot deze groep beboerende dieren , die in 
het systeem eene plaats tusschen de Wormen en de Weekdieren innemen, 
zijn allen zeer klein en leven in een groot aantal soorten en dikwijls 
in buitengemeen groote massa’s in zoet, zoowel als in zout, water, 
terwijl zij , als de Koraaldieren , zeer sierlijke koloniën of stokken 
vormen van allerlei vorm. Nu eens vertoonen zij zich als een bekleedsel 
